نیپا؛ بیماری مرگبار بدون واکسن، چقدر باید نگران باشیم؟

مروری بر آخرین وضعیت بیماری نیپا

مرکز تحقیقات بیماری‌های نوپدید انستیتو پاستور ایران به همراه مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، در ششمین گزارش هفتگی تهدیدات بهداشتی جهان، به بررسی آخرین وضعیت بیماری نیپا پرداخته است. این بیماری یک عفونت ویروسی جدی و مشترک بین انسان و حیوانات است که تاکنون موارد انسانی محدودی از آن گزارش شده است.

منشأ و نحوه انتقال ویروس

ویروس نیپا برای اولین بار در سال ۱۹۹۹ پس از یک طغیان در میان خوک‌ها و انسان‌ها در مالزی و سنگاپور شناسایی شد. در آن طغیان، خفاش‌ها ویروس را به خوک‌ها منتقل کردند و افرادی که با این خوک‌ها در تماس نزدیک بودند، بیمار شدند. این رویداد منجر به ۳۰۰ مورد ابتلا و بیش از ۱۰۰ مورد مرگ انسانی شد.

ویروس عمدتاً از طریق حیوانات آلوده (به ویژه خفاش‌های میوه‌خوار) یا مصرف مواد غذایی آلوده به بزاق، ادرار و مدفوع آن‌ها به انسان سرایت می‌کند. همچنین انتقال مستقیم از فردی به فرد دیگر در تماس نزدیک نیز امکان‌پذیر است.

مناطق درگیر و گزارش‌های اخیر

طغیان‌های بیماری نیپا تاکنون تنها در کشورهای بنگلادش، هند، مالزی، فیلیپین و سنگاپور گزارش شده‌اند. با این حال، خفاش‌های ناقل ویروس در گستره وسیعی از آسیا، اقیانوسیه جنوبی و استرالیا حضور دارند.

در تاریخ ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶، مقامات هند دو مورد ابتلا در پرسنل یک مرکز بهداشتی در بنگال غربی را گزارش کردند که در اواخر دسامبر ۲۰۲۵ با یکدیگر در تماس بودند. همچنین در ۳ فوریه ۲۰۲۶، یک مورد مرگ ناشی از عفونت ویروس نیپا از بخش راجشاهی بنگلادش به سازمان بهداشت جهانی گزارش شد. این بیمار سابقه سفر نداشت اما شیره خام خرما مصرف کرده بود.

علائم و خطر بیماری

بیماری نیپا می‌تواند به صورت مننژیت یا انسفالیت (التهاب مغز) با علائم شدیدی مانند گیجی و تشنج ظاهر شود. موارد شدید می‌توانند ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت به کما و مرگ منجر شوند. نرخ مرگ و میر این بیماری بسته به سویه ویروس، بین ۴۰ تا ۷۵ درصد است.

وضعیت درمان و ارزیابی خطر

در حال حاضر هیچ دارو یا واکسن مجاز و اختصاصی برای بیماری نیپا وجود ندارد و درمان شامل مراقبت‌های حمایتی اولیه است. سازمان بهداشت جهانی در ارزیابی خود، خطر ناشی از این بیماری را در سطح محلی «متوسط» و در سطح ملی، منطقه‌ای و جهانی «کم» برآورد کرده است.

منبع: isna.ir

سلامت