ناسا پرواز ناموفق استارلاینر بوئینگ را در رده فجایع شاتلهای فضایی طبقهبندی کرد
- ناسا پرواز آزمایشی ناموفق کپسول استارلاینر بوئینگ در سال ۲۰۲۴ را یک «حادثه نوع الف» طبقهبندی کرده است.
- این طبقهبندی، شدیدترین رده در مدیریت ایمنی ناسا است و پیش از این برای فجایعی مانند چلنجر و کلمبیا استفاده شده بود.
- دو فضانورد این مأموریت بهطور غیرمنتظرهای نزدیک به نه ماه در ایستگاه فضایی بینالمللی سرگردان شدند.
- گزارش ناسا اشکالات مهندسی، نظارت ضعیف و هماهنگی ناکافی بین مسئولان مأموریت را علل اصلی برشمرده است.
- با وجود این گزارش تند، ناسا اعلام کرده که همکاری با بوئینگ برای رفع مشکلات و بازگرداندن استارلاینر به پروازهای سرنشیندار ادامه خواهد یافت.
طبقهبندی در رده فجایع تاریخی
ناسا در گزارش جدیدی، پرواز آزمایشی ناموفق کپسول استارلاینر شرکت بوئینگ در سال ۲۰۲۴ را در همان رده فجایع شاتل فضایی چلنجر، شاتل کلمبیا و مأموریت آپولو ۱۳ قرار داده است. این آژانس فضایی، این پرواز پراشکال را به عنوان یک «حادثه نوع الف» طبقهبندی کرده که شدیدترین رده در سیستم مدیریت ایمنی ناسا محسوب میشود.
بر اساس دستورالعملهای ناسا، حوادثی در رده «نوع الف» قرار میگیرند که منجر به مرگ یا ناتوانی دائمی خدمه شوند، فضاپیما متلاشی شود، انحراف برنامهریزینشدهای از مسیر پرواز رخ دهد یا خسارات مالی مأموریت از دو میلیون دلار فراتر رود. قرار گرفتن استارلاینر در این رده، جدیت و پیامدهای گسترده این شکست را به وضوح نشان میدهد.
انتقاد از تصمیمگیری و فرهنگ سازمانی
گزارش ۲۸۲ صفحهای ناسا، انتقادات تندی را متوجه مهندسی معیوب، نظارت سهلانگارانه و هماهنگی ضعیف بین مسئولان این مأموریت کرده است. با این حال، نکته اصلی و نگرانکنندهتر از مشکلات سختافزاری، به تصمیمگیریهای مدیریتی و رهبری بازمیگردد.
جارد ایزاکمن، مدیر ناسا، در یک کنفرانس خبری تأکید کرد که نگرانترین شکست آشکارشده در این بررسی، مربوط به سختافزار نیست، بلکه مربوط به فرآیند تصمیمگیری در رهبری است. او هشدار داد که اگر این موضوع کنترل نشود، میتواند منجر به ایجاد فرهنگی ناسازگار با پروازهای فضایی سرنشیندار شود. ایزاکمن تصریح کرد که ناسا تا زمانی که علل فنی به طور کامل درک و اصلاح نشوند، هیچ خدمهای را با استارلاینر پرتاب نخواهد کرد.
سرنوشت پرواز از آغاز تا سرگردانی در فضا
مشکلات استارلاینر مدت کوتاهی پس از پرتاب اولین پرواز آزمایشی سرنشیندار خود از پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال در ۵ ژوئن ۲۰۲۴ آغاز شد. پس از ورود فضاپیما به مدار، چندین نقص ظاهر شد که از جمله آنها میتوان به پنج نشت هلیوم و پنج خرابی در پیشرانههای سیستم کنترل واکنش اشاره کرد.
این خرابیها مهندسان را مجبور به عیبیابی و حل مسئله از روی زمین کرد. آزمایشهای بعدی در تأسیسات استارلاینر در وایت سندز نیومکزیکو نشان داد که در طول صعود فضاپیما به سمت ایستگاه فضایی بینالمللی، واشرهای تفلون در داخل پنج پیشرانه معیوب، احتمالاً داغ کرده و از جای خود بیرون زدهاند و در نتیجه جریان پیشرانه را مسدود کردهاند.
[[SARDABIR_IMG_0]]این وضعیت، دو فضانورد مأموریت به نامهای بچ ویلمور و سانی ویلیامز را بهطور غیرمنتظرهای در ایستگاه فضایی بینالمللی سرگردان کرد. مدت اقامت برنامهریزی شده آنها که تنها هشت روز بود، به ۲۸۶ روز کشیده شد. در نهایت، این دو فضانورد توسط کپسول دراگون شرکت اسپیسایکس به زمین بازگردانده شدند.
آزمایشها و نگرانیهای مداوم
ناسا و بوئینگ برای ماهها به آزمایشهای مختلف ادامه دادند. یک آزمایش احتراق داغ که در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۴ و در حالی که فضاپیما به ایستگاه فضایی متصل بود انجام شد، نشان داد که نیروی پیشرانه به سطح عادی بازگشته است. با این حال، مهندسان ناسا همچنان نگران بودند که این مشکل ممکن است در هنگام بازگشت فضاپیما به زمین مجدداً ظاهر شود.
نگرانی دیگر، نشتهای هلیوم بود که این احتمال وجود داشت برخی از پیشرانههای سیستم مانور مداری و کنترل وضعیت فضاپیما را از کار بیندازد. این پیشرانهها برای حفظ مسیر پرواز ایمن فضاپیما حیاتی هستند. تا پایان اوت ۲۰۲۴، ناسا اعلام کرد که قصد دارد فضاپیمای معیوب بوئینگ را بدون خدمه به زمین بازگرداند.
آینده استارلاینر و برنامههای تجاری ناسا
کپسول استارلاینر توسط بوئینگ به عنوان بخشی از برنامه خدمه تجاری ناسا ساخته شده است. این برنامه، مشارکتی بین ناسا و شرکتهای خصوصی برای انتقال فضانوردان به مدار پایین زمین پس از بازنشستگی شاتلهای فضایی ناسا در سال ۲۰۱۱ است. بوئینگ تا سال گذشته حدود دو میلیارد دلار برای رفع موانع متعدد در توسعه استارلاینر متحمل ضرر شده است.
با وجود گزارش تند و تیز اخیر، مدیر ناسا تأکید کرد که این آژانس فضایی همکاری با بوئینگ برای رفع مشکلات استارلاینر و بازگرداندن آن به پروازهای سرنشیندار را ادامه خواهد داد. او گفت که آمریکا از داشتن راههای متعدد برای انتقال خدمه و محموله به مدار سود میبرد. ناسا و بوئینگ همچنان در حال آزمایش پیشرانههای سیستم کنترل واکنش استارلاینر در وایت سندز هستند و قصد دارند یک مأموریت فقط محموله را با استارلاینر به سمت ایستگاه فضایی بینالمللی در آوریل آینده پرتاب کنند.
درسهایی برای آینده
این گزارش در زمانی منتشر شده که ناسا تحت بررسیهای دقیقتری قرار دارد، به ویژه با توجه به آمادهسازی این آژانس برای پرتاب مأموریت سرنشیندار آرتمیس ۲ به سمت ماه. بوئینگ پیمانکار اصلی مرحله مرکز سیستم پرتاب فضایی مورد استفاده در مأموریت آرتمیس است.
ایزاکمن در پایان با بیان جملهای تأملبرانگیز گفت: تظاهر به این که موقعیتهای ناخوشایند رخ ندادهاند، درسهای اشتباهی میآموزد. شکست در یادگیری، دوباره شکست را دعوت میکند و این تصور را ایجاد میکند که در پرواز فضایی سرنشیندار، شکست یک گزینه است. در حالی که اینطور نیست. این اظهارات نشان میدهد که ناسا قصد دارد با شفافیت کامل با این شکست برخورد کند تا از تکرار آن در مأموریتهای حیاتی آینده جلوگیری شود.
منبع: Futurecdn
اخبار علم و فناوری