نابرابری فضایی؛ سرطان خاموش توسعه شهری ایران چیست؟
مروری کوتاه بر خبر
- هشدار معاون شهردار اصفهان درباره شکل خطرناکتر نابرابری به نام «نابرابری فضایی»
- اتلاف روزانه ۳ تا ۴ ساعت وقت ساکنان حاشیه برای تردد و پیامدهای ویرانگر آن
- الگوی تکمرکزی توسعه در کلانشهرهای ایران و لزوم حرکت به سمت الگوی چندمرکزی
- پیشنهاد چهار اقدام کلان از توسعه قطبهای اقتصادی محلی تا حملونقل عمومی یکپارچه
- اشاره به تجربه موفق شهرهایی مانند وین، کپنهاگ و سیاتل در مدیریت شکاف جغرافیایی
سعید ابراهیمی، معاون برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهردار اصفهان، در یادداشتی نسبت به پدیده «نابرابری فضایی» به عنوان شکل خطرناکتر و ماندگارتر نابرابری هشدار داده است. او این پدیده را توزیع ناعادلانه فرصتهای اقتصادی، دسترسی به خدمات عمومی و کیفیت محیط زیست در پهنه یک شهر دانسته و پیامدهای ویرانگر آن را برشمرده است.
نابرابری جغرافیایی؛ مانعی برای توسعه پایدار
به گفته ابراهیمی، نابرابری فضایی تنها یک معضل اجتماعی نیست، بلکه یک «مانع ساختاری جدی» برای توسعه اقتصادی پایدار کلانشهرها محسوب میشود. زمانی که ساکنان مناطق حاشیهای یا شهرهای اقماری مجبورند روزانه سه تا چهار ساعت از وقت و درآمد خود را صرف جابجایی بین محل زندگی و کار کنند، پیامدهایی چون کاهش بهرهوری ملی، تخریب سرمایه انسانی، افزایش هزینههای عمومی و شکست در رقابتپذیری شهری رخ میدهد.
الگوی تکمرکزی و راهحل چندمرکزی
الگوی رایج توسعه در کلانشهرهای ایران، «تکمرکزی» و «شعاعی» توصیف شده که همه امکانات را در یک نقطه متمرکز و حاشیهها را به خوابگاههایی بدون هویت اقتصادی تبدیل میکند. راه برونرفت از این معضل، اتخاذ الگوی «چدامرکزی» عنوان شده است.
چهار اقدام کلان پیشنهادی
برای مقابله با این چالش، چهار اقدام کلان پیشنهاد شده است:
۱. توسعه قطبهای اقتصادی محلی و ایجاد مراکز اشتغالزایی در مناطق مختلف.
۲. تحقق عدالت در توزیع خدمات عمومی مانند مدارس باکیفیت و بیمارستانهای مجهز در همه محلات.
۳. اجرای سیاست مسکن اجتماعی هوشمند در نزدیکی قطبهای جدید اشتغال.
۴. ایجاد حملونقل عمومی یکپارچه و ارزان برای اتصال مناطق مختلف.
تجربه شهرهای موفق جهانی
شهرهایی مانند «وین» در اتریش و «کپنهاگ» در دانمارک با سیاستهای قوی مسکن اجتماعی و توسعه حملونقل عمومی، و شهری مانند «سیاتل» در آمریکا با ایجاد قطبهای فناوری در محلات مختلف، نشان دادهاند که میتوان هم رشد اقتصادی داشت و هم شکاف جغرافیایی را مدیریت کرد.
منبع: imna.ir
اخبار اجتماعی