موزه‌ها در بحران: شاخص مسئولیت اجتماعی چقدر اهمیت یافته است؟

سید احمد محیط طباطبایی، رئیس کمیته ملی موزه‌های ایران، بر ضرورت آینده‌نگری در حوزه میراث فرهنگی و برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای حفاظت از میراث جهانی در زمان بحران‌ها تاکید کرد. او به تجربه تعطیلی‌های دوران کرونا در سال ۱۳۹۹ و نیز تخریب قصر شیرین در جنگ ایران و عراق به عنوان نمونه‌هایی از پیامدهای بی‌توجهی اشاره نمود.

تدوین فهرست جهانی و رعایت پروتکل‌های بین‌المللی

محیط طباطبایی یکی از اقدامات مهم را تدوین فهرستی جهانی از اشیای فرهنگی دانست که پس از جنگ‌ها و بحران‌ها در معرض خطر قرار می‌گیرند. وی اعلام کرد این روند پس از بحران در کشورهایی مانند افغانستان جدی‌تر دنبال شد و ایران نیز از سال ۱۳۹۶ هماهنگی‌های لازم را از طریق منطقه تهران آغاز کرده است. به گفته او، در سطح بین‌المللی توافق شده که مراکز میراثی در زمان جنگ نباید در مجاورت مراکز نظامی قرار گیرند.

تاکید بر آموزش و شاخص‌های نوین موزه‌داری

رئیس کمیته ملی موزه‌های ایران بر آموزش نیروهای مسلح در حوزه میراث فرهنگی و اجرای کنوانسیون‌های تکمیلی تاکید کرد. او گفت در بیش از ۲۵ سال گذشته تلاش شده تا با استفاده از آیین‌ها، نگاه به موزه‌ها به‌روز شود. بیش از ۱۵ سال است که شاخص کودک به عنوان مخاطب اصلی مطرح شده و در سال‌های اخیر نیز شاخص فضای مجازی اهمیت ویژه‌ای یافته است.

تقسیم‌بندی موزه‌ها و ارزیابی عملکرد

محیط طباطبایی موزه‌های کشور را به سه دسته دولتی، عمومی (شامل شهرداری‌ها، آستان‌ها و بنیاد مستضعفان) و خصوصی تقسیم کرد. وی از ارزیابی عملکرد این موزه‌ها در بازه زمانی اول دی ۱۴۰۳ تا پایان سال خبر داد.

تغییر محورها و اهمیت مسئولیت اجتماعی

او با اشاره به تغییر محورهای جهانی موزه‌ها عنوان کرد بحران‌هایی مانند جنگ، تعطیلی‌ها و اعتراضات اجتماعی نشان داده‌اند که شاخص مسئولیت اجتماعی برای موزه‌ها اهمیت فزاینده‌ای یافته است. به گفته وی، موزه امروز باید در تعامل فعال با جامعه باشد و روایت‌های متنوعی ارائه کند. شاخص‌های کلیدی موزه‌های معاصر شامل نگهداری و حفاظت، خلاقیت، آموزش، گردآوری، معرفی آثار و پایداری است و موزه‌ها باید به سمتی حرکت کنند که در هر شرایطی بتوانند به فعالیت مؤثر و پایدار خود ادامه دهند.

منبع: Hamshahrionline