مرشایمر: آیا «کلمات مقدس» ایران راه خروج ترامپ از بحران است؟

مروری بر تحلیل مرشایمر از بحران ایران و آمریکا

جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، در گفت‌وگویی مفصل به تحلیل وضعیت کنونی تنش‌ها بین ایران و آمریکا پرداخته است. او معتقد است اگرچه پیش‌بینی تصمیمات دونالد ترامپ دشوار است، اما نشانه‌هایی وجود دارد که ممکن است رئیس‌جمهور آمریکا به دنبال راهی برای خروج از بحران باشد.

مخالفت جهانی با حمله به ایران؛ تنها حامی اسرائیل

مرشایمر به سه نکته کلیدی اشاره می‌کند. نخست آنکه تقریباً همه کشورهای جهان به جز اسرائیل، مخالف حمله آمریکا به ایران هستند. به گفته وی، حتی عربستان سعودی و کشورهای خلیج فارس که اغلب رقیب ایران تصور می‌شوند، با تهران در تماس هستند تا مخالفت خود را با چنین حمله‌ای اعلام کنند. چین، روسیه و کشورهای اروپایی نیز مخالف این اقدام هستند.

عدم وجود استراتژی عملی برای پیروزی

نکته دوم از دید مرشایمر، هشدار مشاوران نظامی ترامپ به او است. آنها به رئیس‌جمهور آمریکا گفته‌اند که استراتژی عملی و قابل اتکایی برای پیروزی در جنگی با ایران وجود ندارد. دَن کِین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نقش کلیدی در تاکید بر این هشدار داشته است. مشاوران سیاسی ترامپ نیز حمله را ایده‌ای بسیار بد ارزیابی می‌کنند.

فشارهای داخلی بر ترامپ

وضعیت سیاسی داخلی آمریکا سومین عامل مهم است. با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، وضعیت اقتصادی مطلوب نیست و محبوبیت ترامپ در نظرسنجی‌ها کاهش یافته است. در چنین فضایی، مشاوران سیاسی به ترامپ توصیه می‌کنند وارد جنگ جدیدی نشود.

«کلمات مقدس» ایران و امکان یک توافق

مرشایمر به تفاوت محتوای سخنرانی اخیر ترامپ اشاره می‌کند. به گفته او، ترامپ در سخنرانی «وضعیت کشور» خواسته‌های قبلی مانند توقف غنی‌سازی یا موشک‌های بالستیک را تکرار نکرد و تنها بر عدم داشتن سلاح هسته‌ای توسط ایران تاکید کرد. مرشایمر اظهارات عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، مبنی بر اینکه «ایران تحت هیچ شرایطی سلاح هسته‌ای تولید نخواهد کرد» را همان «کلمات مقدس» مورد نظر ترامپ می‌داند. او معتقد است این می‌تواند مبنای یک توافق مشابه برجام باشد.

ایران؛ بازیگری منطقی با تصویری تحریف‌شده

این نظریه‌پرداز آمریکایی تاکید می‌کند که تصویر ایران در غرب به شدت تحریف شده است. به باور او، ایران کشوری دیوانه یا غیرعقلانی نیست و در دهه‌های اخیر آغازگر جنگی نبوده است. مرشایمر روایت غالب از ایران به عنوان تهدیدی غیرقابل مهار را متاثر از لابی اسرائیل و حامیان آن می‌داند.

اهداف اسرائیل از تشدید تنش‌ها

به تحلیل مرشایمر، اسرائیل عمیقاً مشتاق تضعیف یا حتی تجزیه ایران است و آن را یک تهدید وجودی می‌داند. اسرائیل معتقد است «پنجره فرصت» برای این کار در حال بسته شدن است، زیرا حمایت چین و روسیه از ایران در حال افزایش است و توان موشکی ایران نیز پیشرفت کرده است. بنابراین، اسرائیل مایل است آمریکا را وارد جنگی گسترده کند که به تضعیف اساسی ایران بینجامد.

تاکید بر اولویت رقابت با چین

مرشایمر در پایان با دیدگاه ژئوپلیتیکی هشدار می‌دهد که درگیر شدن در جنگی طولانی با ایران، توان آمریکا برای تمرکز بر شرق آسیا و رقیب اصلی خود، چین را تضعیف خواهد کرد. به گفته او، سیاست‌های فعلی واشنگتن باعث نزدیکی بیشتر روسیه، چین، ایران و کره شمالی به یکدیگر شده است. او امیدوار است جنگی رخ ندهد، اما نسبت به این مسئله اطمینان کامل ندارد.

منبع: Mashreghnews