مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو؛ آیا دیپلماسی در سایه تهدید نظامی موفق میشود؟
مروری کوتاه بر خبر
- دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا سهشنبه در ژنو برگزار میشود.
- واشنگتن با تهدید نظامی و اشاره به گزینه تغییر رژیم، فشار حداکثری را ادامه میدهد.
- تهران بر تمرکز بر موضوع هستهای و رفع تحریمها تأکید دارد و مسائل منطقهای را خارج از دستور کار میداند.
- تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، از جمله اعزام ناوهای هواپیمابر، افزایش یافته است.
- کانالهای ارتباطی از طریق عمان فعال است و مذاکرات وارد فاز بررسی متون شده.
دور جدیدی از مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا در شرف برگزاری است. این مذاکرات که به خاک اروپا بازگشته، در شرایطی انجام میشود که تهدیدهای نظامی و دیپلماسی فشار در کنار هم پیش میروند. واشنگتن بر حفظ گزینه نظامی تأکید دارد، در حالی که تهران خواهان توافقی متمرکز بر پرونده هستهای و رفع تحریمهاست.
انتقال مذاکرات به اروپا
بر اساس گزارشهای خبرگزاری رویترز و آکسیوس، دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا روز سهشنبه در ژنو برگزار خواهد شد. این انتقال مذاکرات از مسقط به اروپا، خود حامل پیام سیاسی تلقی میشود و نشان میدهد پروندهای که سالها امنیت منطقه را تحت تأثیر قرار داده، بار دیگر در کانون توجه دیپلماسی بینالمللی قرار گرفته است.
تهدید و نمایش قدرت از سوی واشنگتن
در سطح علنی، لحن مقامات آمریکایی تند به نظر میرسد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، از دشواری توافق سخن گفته و با اشاره به گزینههای نظامی، از «پیامدهای سنگین» شکست دیپلماسی صحبت کرده است. او حتی در اظهاراتی به سناریوهای تغییر رژیم نیز اشاره کرده است. با این حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرد ترجیح واشنگتن همچنان توافق است.
موضع ایران و شکاف اصلی
از سوی دیگر، مقامات ایرانی بر الگوی «دیپلماسی در سایه بازدارندگی» تأکید دارند. شرط اصلی تهران برای توافق، رعایت اصل برئالی و تمرکز صرف بر موضوع هستهای و رفع تحریمها اعلام شده است. برنامه موشکی و سیاستهای منطقهای ایران، به تصریح مقامات رسمی، خارج از دستور کار مذاکرات است. این شکاف، یکی از گرههای اصلی گفتوگوها محسوب میشود، چرا که گزارشها حاکی از تمایل واشنگتن برای گسترش دامنه توافق به حوزههای موشکی و نفوذ منطقهای است.
تحرکات نظامی و بازیگران ثالث
در سطح میدانی، تحرکات نظامی آمریکا در منطقه افزایش یافته است. اعزام ناوهای هواپیمابر، از جمله احتمال پیوستن یواساس جرالد آر. فورد به ناوگان آمریکا در منطقه، پیام روشنی دارد. 
همزمان، کانالهای ارتباطی از طریق میانجیهایی مانند عمان فعال است و گزارشها حاکی از آن است که مذاکرات از مرحله تبادل کلیات عبور کرده و وارد فاز بررسی متون و جزئیات اجرایی شده است. کشورهایی مانند روسیه و چین نیز برای ایجاد فضای سیاسی مناسب اعلام آمادگی کردهاند.
اختلاف نظرها و سناریوهای پیشرو
در این میان، اختلاف نظر میان واشنگتن و تلآویو نیز آشکار است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نسبت به دستیابی به توافقی مطلوب بدبین است و خواهان حفظ گزینه نظامی است. 
اکنون سه سناریو اصلی پیش روی این پرونده قرار دارد: توافق حداقلی و موقت، توافق جامعتر، یا شکست مذاکرات و ورود به چرخه تقابل. نتیجه این مذاکرات تأثیری فراتر از روابط دوجانبه خواهد داشت و امنیت انرژی و ثبات منطقه را تحت تأثیر قرار میدهد.
منبع: ecoiran.com
اخبار سیاسی