فیلم «خواب» رضا عطاران؛ نقد مذهب یا سیاهنمایی از سبک زندگی دینی؟

مروری کوتاه بر خبر
- فیلم سینمایی «خواب» به کارگردانی مانی مقدم و با بازی رضا عطاران، نخستین بار در جشنواره فیلم فجر اکران شد.
- منتقدان میگویند این فیلم، منشأ مشکلات روانی شخصیت اصلی را انگارههای مذهبی و محدودیتهای شرعی نشان میدهد.
- صحنههای مرتبط با مناسک مذهبی در فیلم، به گفته برخی، فاقد عمق و احترام لازم و حاوی طعنه است.
- کارگردان فیلم در نشست خبری اعلام کرد که فیلم «علیه مذهب یا سبک زندگی دینی نیست» و مشکل شخصیت با «جامعه و محدودیت» است.
- این اثر لایههای فرامتنی دارد که به گفته منتقد، تفکرات مذهبی را عامل روانپریشی شخصیت اصلی قلمداد میکند.
- بحث بر سر لزوم درجهبندی سنی ۱۸+ برای اکران عمومی این فیلم مطرح شده است.
فیلم سینمایی «خواب» به کارگردانی مانی مقدم و با بازی رضا عطاران، با نگاهی به زندگی یک مرد مذهبی دچار اختلال روانی، جنجالبرانگیز شده است. منتقدان معتقدند این فیلم، مشکلات شخصیت اصلی را مستقیماً به باورهای دینی او نسبت میدهد، ادعایی که کارگردان آن را رد میکند.
اتهام سیاهنمایی از سبک زندگی مذهبی
بر اساس نقد روزنامه جوان، دال مرکزی فیلم «خواب» رفتارهای دگماتیک و اغراقآمیز یک زوج مذهبی است. این نقد تأکید دارد که فیلم، مقصر ریاکاری و حتی بیماری روانی شخصیت مجتبی (با بازی رضا عطاران) را صرفاً سبک زندگی دینی و موانع شرعی جلوی خوشگذرانیهای گذشته او معرفی میکند. به گفته این تحلیل، تصویر ارائه شده از خانوادههای مذهبی در فیلم، بازتولید کلیشههای سیاهنمایانه رایج در برخی رسانههاست.
عدم همخوانی اثر با انکار کارگردان
مانی مقدم، کارگردان فیلم، در نشست خبری تأکید کرده که فیلمش «علیه مذهب یا سبک زندگی دینی نیست» و مشکل شخصیت با «جامعه، وجودیت و محدودیت» است. او ایده فیلم را برگرفته از یک خواب تکراری و تجربه شخصی خود دانسته است. با این حال، منتقدان میگویند آنچه بر پرده سینما دیده میشود، دقیقاً خلاف این ادعا را ثابت میکند و شخصیتپردازی فیلم، برچسبزنی به قشر خاصی است.

نمایش مناسک مذهبی و بحث درجهبندی سنی
در فیلم «خواب»، صحنههای مربوط به دعا، نماز و برخی مراسم مذهبی، به گفته منتقدان، فاقد عمق و احترام لازم است و شائبه استهزا و تقلیل این مفاهیم را ایجاد میکند. همچنین با توجه به محتوای مطرح شده، بحث لزوم درجهبندی سنی ۱۸+ برای اکران عمومی این فیلم مطرح شده است. این فیلم نخستین اثر بلند مانی مقدم است که در نهمین روز جشنواره فیلم فجر اکران رسانهای شد.

منبع: برترینها
سرگرمی