فشار برای فیلتر مجدد واتساپ؛ الگوبرداری از مدل روسی؟
مروری کوتاه بر خبر
- افزایش فشار از سوی برخی جریانهای سیاسی برای فیلتر مجدد پیامرسان واتساپ پس از رفع فیلتر آن توسط دولت پزشکیان.
- اتهامزنی به واتساپ مبنی بر نقش در ردیابی و ترور فرماندهان نظامی در جنگ ۱۲ روزه، که توسط مقامات و خانواده شهدا رد شده است.
- شباهت گفتمان برخی جریانهای اصولگرا به مدل روسی در کنترل اینترنت و نگاه امنیتی به پلتفرمهای خارجی.
- تلاش برای تحتالشعاع قرار دادن دستاورد رفع فیلتر دولت پزشکیان و بازگرداندن محدودیتها.
پس از رفع فیلتر واتساپ توسط دولت مسعود پزشکیان، فشارها برای مسدودسازی مجدد این پیامرسان از سوی برخی جریانهای سیاسی افزایش یافته است. این فشارها که با اتهام نقش واتساپ در ناامنیها و حتی ترور فرماندهان همراه شده، در بستری مشابه نگاه امنیتی روسیه به حکمرانی اینترنت تحلیل میشود.
موج فشارها پس از رفع فیلتر
از ستاد امر به معروف تا نمایندگان نزدیک به سعید جلیلی در مجلس دوازدهم، پس از حوادث دیماه سال جاری، دولت پزشکیان را به دلیل رفع فیلتر واتساپ مورد انتقاد قرار دادند. این رویکرد پدیده تازهای نیست و در مقاطع بحرانی گذشته نیز دیده شده است. رفع فیلتر واتساپ به عنوان یکی از معدود دستاوردهای دولت در این حوزه، از ابتدا با مخالفتهایی روبرو بود که حتی پس از جنگ ۱۲ روزه، با ادعای نقش این پیامرسان در ردیابی فرماندهان نظامی تشدید شد.
ادعاهای امنیتی و پاسخها
پس از جنگ ۱۲ روزه، برخی رسانهها و چهرهها از جمله رییس سازمان پدافند غیرعامل، مدعی شدند واتساپ در مکانیابی و ترور برخی فرماندهان نقش داشته است. با این حال، خانواده برخی شهدا مانند دختر سردار شادمانی و برادر سردار باقری، استفاده این فرماندهان از گوشیهای هوشمند یا واتساپ را رد کردند. در نهایت نیز معاون علمی رییسجمهور در مردادماه گفت: «موردی از روی واتسآپ قطعا نداریم» و ردیابی را مرتبط با خود گوشیهای هوشمند دانست.
گفتمان مشابه مدل روسی
تحلیلها نشان میدهد گفتمان طیف نزدیک به سعید جلیلی بیشترین همپوشانی مفهومی را با مدل روسی کنترل اینترنت نشان میدهد. در این نگاه، پلتفرمهای خارجی مانند واتساپ نه تنها ابزار ارتباطی، بلکه به عنوان ابزار نفوذ سیاسی و امنیتی قدرتهای غربی دیده میشوند. هدف، ایجاد اینترنتی قابل کنترل در سطح ملی و تقویت پلتفرمهای بومی به عنوان بخشی از پروژه استقلال اطلاعاتی است. این نگاه، فضای مجازی را امتداد میدان رقابت قدرتها میداند.
چالشهای اجرایی و انگیزه سیاسی
با وجود شباهتهای گفتمانی، اجرای کامل مدلی مشابه روسیه در ایران با چالشهای جدی روبهروست. وابستگی گسترده کسبوکارها و جامعه به پلتفرمهای خارجی و هزینه اجتماعی محدودسازی، عوامل بازدارندهای هستند. به نظر میرسد انگیزه اصلی از این فشارها، نه تنها نگاه امنیتی، بلکه تحتالشعاع قرار دادن تحقق وعده رفع فیلترینگ به عنوان یک دستاورد دولت پزشکیان باشد. مخالفت با رفع فیلتر واتساپ از همان ابتدا در کلام حامیان جلیلی آشکار بود.
منبع: فرارو
اخبار سیاسی