فراستخواه: آیا ایران در آستانه «وضعیت اردوگاهی» قرار دارد؟

مروری کوتاه بر هشدار یک جامعه‌شناس

مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، در گفت‌وگویی مفصل به تحلیل وضعیت کنونی ایران و چشم‌اندازهای پیش‌رو پرداخته است. او با هشدار درباره انباشت بحران‌ها، بر لزوم تبدیل «غم بزرگ» به «کار بزرگ» از طریق تقویت شبکه‌های حمایتی اجتماعی تأکید کرد.

تحلیل چهار سناریوی آینده ایران

فراستخواه با روش آینده‌پژوهی و بر اساس دو عدم قطعیت کلیدی، چهار سناریو برای آینده ایران ترسیم می‌کند. عدم قطعیت اول، پراگماتیزه یا رادیکالیزه شدن میدان بازی و عدم قطعیت دوم، منشأ ابتکارات (از پایین جامعه یا از بالا) است.

لزوم مراقبت از جامعه در شرایط ناکارآمدی حکمرانی

فراستخواه با بیان اینکه «حکمرانی در این وضعیت کارآمد نیست» بر احیای «امر اجتماعی» به جای اتکای صرف به «امر سیاسی» تأکید کرد. او راه حل را در بازگشت به جامعه و تقویت شبکه‌های مراقبت در سطح محله، همسایگی، نهادهای صنفی و حرفه‌ای دانست. به گفته او، حمایت از کودکان کار، مادران سرپرست خانوار و بیماران صعب‌العلاج، سرمایه‌گذاری برای روزهای سخت‌تر احتمالی است.

آسیب‌های عمیق ناشی از اعتراضات اخیر

این جامعه‌شناس به تأثیرات رویدادهای دی‌ماه ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت این اتفاقات، شکاف بین ملت و دولت را عمیق‌تر کرده است. به باور او، علاوه بر آسیب‌های جانی و جسمی، آسیب‌های روحی، ذهنی و لطمه به مشروعیت سیاسی، امید به آینده و اعتماد به نفس ملی نیز بسیار سنگین است. یک آسیب بزرگ دیگر، از بین رفتن امید به تغییرات اصلاحی و مسالمت‌آمیز در بخشی از جامعه است که می‌تواند به رادیکالیزه شدن بینجامد.

پیشنهاد تعریف فضای امن برای اعتراض

فراستخواه با اشاره به دشواری‌های موجود، بر لزوم تعریف فضایی امن برای اعتراض تأکید کرد. او گفت: «در یک حکومت عقلانی… بخش زیادی از مسائل باید پیش از رسیدن به خیابان حل شود.» اما افزود حتی برای بخش باقی‌مانده نیز باید امکان اعتراض در فضایی امن و بدون تعرض فراهم شود، زیرا انباشت فشار خطرناک است.

منبع: فرارو

اخبار اجتماعی