طرح صیانت ۲: آیا کاربران اینستاگرام و تلگرام باید از صداوسیما مجوز بگیرند؟

مروری کوتاه بر خبر
- انتقاد یک حقوقدان از طرح حمایت و رسیدگی به تخلفات صوت و تصویر فراگیر فضای مجازی
- تعریف گسترده «کاربر» در طرح که تمام کاربران پلتفرمها را شامل میشود
- انتقال مسئولیت صدور مجوز و نظارت از وزارت ارشاد به سازمان صداوسیما
- مغایرت طرح با اصول ۲۴ و ۲۳ قانون اساسی درباره آزادی بیان و رسانه
- پیشبینی مجازاتهایی مانند محرومیت از انتشار برای رسانهها
- اعلام شکستخورده بودن طرحهای مشابه مانند فیلترینگ در گذشته
کامبیز نوروزی، حقوقدان و فعال رسانهای، در گفتگویی به بررسی طرح حمایت و رسیدگی به تخلفات صوت و تصویر فراگیر فضای مجازی، معروف به «طرح صیانت ۲»، پرداخته است. وی این طرح را مغایر با حق دسترسی آزاد به اطلاعات دانسته و هشدار داده که در صورت تصویب، تمام کاربران پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و تلگرام باید از سازمان صداوسیما مجوز بگیرند.
انتقاد از نادیده گرفتن واقعیتهای جامعه
نوروزی با بیان اینکه طراحان این طرح به شرایط گردش اطلاعات در جهان و وضعیت افکار عمومی توجهی ندارند، آن را تلاشی برای محدود کردن دسترسی مردم به محیط وب توصیف کرد. به گفته وی، این طرح یک «سانسور کلی» است که عملاً نظام گردش اطلاعات را تعطیل میکند و حتی پلتفرمهای فعلی منتشرکننده فیلم را نیز هدف قرار میدهد.
تعریف گسترده «کاربر» و انتقال اختیارات
این حقوقدان به بند ۱۰ ماده ۱ طرح اشاره کرد که در آن «کاربر» به معنای هر استفادهکننده از خدمات رسانههای صوت و تصویر فراگیر برای عرضه یا دریافت محتوا تعریف شده است. این تعریف، پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، تلگرام، توییتر و واتساپ را نیز شامل میشود. همچنین طبق ماده ۲، مسئولیت تنظیمگری، صدور مجوز و نظارت بر رسانههای کاربرمحور و ناشرمحور و شبکه نمایش خانگی از وزارت ارشاد سلب و به سازمان صداوسیما واگذار میشود.
لزوم اخذ مجوز برای دهها میلیون کاربر
نوروزی تأکید کرد که با توجه به این تعاریف، هر شهروند فعال در این پلتفرمها باید از سازمان صداوسیما مجوز بگیرد. با در نظر گرفتن حدود ۴۰ میلیون کاربر تلگرام و ۳۰ میلیون کاربر اینستاگرام در کشور، این به معنای نیاز دهها میلیون نفر به اخذ مجوز است. ماده ۴ طرح نیز تولید، تبلیغ یا انتشار محتوا در حوزه صوت و تصویر فراگیر و شبکه نمایش خانگی را منوط به اخذ مجوز از صداوسیما دانسته است.
تشکیل هیأتهای تحت کنترل حاکمیت
وی به تشکیل هیأت رسیدگی به تخلفات و هیأت عالی رسیدگی به تخلفات در این طرح اشاره کرد که اعضای آن به انتخاب نهادهایی مانند سازمان صداوسیما، شورای عالی فضای مجازی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، دادستان کل کشور و کمیسیون فرهنگی مجلس تعیین میشوند. به گفته نوروزی، این امر به معنای قرار گرفتن تمام عوامل شورا در اختیار حاکمیت سیاسی است.
مغایرت با قانون اساسی و تجربه شکستهای گذشته
این فعال رسانهای، طرح مذکور را مغایر با اصل ۲۴ (آزادی رسانه) و اصل ۲۳ (ممنوعیت تفتیش عقاید و حق آزادی بیان) قانون اساسی دانست. وی در مورد مجازاتهای پیشبینیشده در طرح، مانند محرومیت رسانهها از انتشار برای مدتهای مختلف، گفت که محور این مجازاتها تشدید محدودیتهاست. نوروزی با اشاره به شکست خوردن طرحهای مشابه مانند ممنوعیت ماهواره و فیلترینگ، عجیب دانست که مسئولان باز هم دنبال شکستهای بیشتری هستند.
سود و زیان طرح
نوروزی در پاسخ به اینکه این طرح به سود چه کسانی است، گفت به نظر وی سودی برای هیچکس جز نیروهای انحصارطلب ندارد. این طرح تماماً به ضرر منافع ملی، گردانندگان پلتفرمهای سینمای خانگی، ملت و گردش آزاد اطلاعات است. وی افزود تنها ممکن است به سود جریان راست تندرویی باشد که مخالف جریان آزاد اطلاعات است یا کسانی که فسادهای آنان از طریق شبکههای اجتماعی برملا شده یا ممکن است برملا شود.
منبع: eghtesadnews.com
اخبار سیاسی