صدای پیروزی انقلاب از رادیو؛ راوی تاریخی ۲۲ بهمن کیست؟

روایت‌های مختلفی درباره فردی که نخستین بار خبر پیروزی انقلاب اسلامی ایران را در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ از رادیو اعلام کرد، وجود دارد. این گزارش به بررسی این روایت‌های تاریخی می‌پردازد.

راویان یک لحظه تاریخی

جمله «اینجا تهران است. صدای راستین ملت ایران؛ صدای انقلاب» برای بسیاری از ایرانیان خاطره‌انگیز است. اما هویت صاحب این صدا مورد بحث است. سه روایت اصلی مطرح شده است: صدای مرحوم شیخ فضل‌الله محلاتی، صدای علی مطهری و صدای احمد کسیلا. روایت مربوط به علی مطهری عموماً نادرست دانسته می‌شود، اگرچه او پس از پیروزی در رادیو مستقر شد.

نخستین اعلام؛ بدون بسم‌الله

بر اساس یک روایت، ظهر ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، پس از ترک ساختمان رادیو توسط آخرین گوینده، اعتصابیون بازگشته و پس از کسب تکلیف از آیت‌الله طالقانی، احمد کسیلا (شاعر و نویسنده) پشت میکروفون می‌رود. او عصر آن روز تاریخی اعلام می‌کند: «اینجا تهران است. صدای راستین ملت ایران. صدای انقلاب…». این روایت، اعلام اولیه را بدون ذکر بسم‌الله یا صفت «اسلامی» می‌داند.

اعلام از ایستگاه بی‌سیم سیدخندان

روایت دیگر اما ناقض روایت نخست نیست. بر این اساس، عصر ۲۲ بهمن، حجت‌الاسلام شیخ فضل‌الله محلاتی به همراه دکتر فریدون سحابی و یک متخصص مخابرات، راهی ایستگاه رادیو در نزدیکی چهارراه سیدخندان (ایستگاه بی‌سیم) شدند. حدود یک ساعت پس از پخش صدای اول، این ایستگاه در اختیار آنان قرار گرفت و محلاتی اعلام کرد: «بسم‌الله الرحمن الرحیم. این صدای انقلاب اسلامی ایران است». او و سحابی تا شب به تهیه مطالب ادامه دادند. اینجا بود که تفاوت ادبیات روحانیون (با تأکید بر «انقلاب اسلامی») و روشنفکران عرفی نمود یافت.

سرنوشت دو راوی

حجت‌الاسلام فضل‌الله محلاتی، از اعضای ارشد جامعه روحانیت مبارز و نماینده امام در سپاه، در سقوط هواپیمای اول اسفند ۱۳۶۴ جان باخت. احمد کسیلا اما راه خود را جدا کرد و به خارج از کشور رفت. او در ۱۸ آبان ۱۳۹۲ در ۷۴ سالگی در غربت درگذشت.

خاطره رهبران از شنیدن خبر

در خاطرات هر دو آیت‌الله خامنه‌ای و سید محمد خاتمی آمده است که خبر پیروزی انقلاب را از رادیو ایران شنیدند. آیت‌الله خامنه‌ای، که صبح آن روز برای کارگران یک کارخانه در جاده مخصوص سخنرانی کرده بود، در بازگشت و در حال رانندگی، با شنیدن جمله «اینجا تهران است…» خودرو را متوقف و نماز شکر به جای آورد. سید محمد خاتمی نیز گفته است که در ۲۲ بهمن، در بندر هامبورگ آلمان، با سختی توانسته بود صدای رادیو ایران را بشنود.

منبع: asriran.com

اخبار سیاسی