سورِ سوگ: آیینهای غریب سوگواری در دیماه ۱۴۰۴ چه بود؟
مروری بر آیینهای کهن سوگواری
آیینهای سوگواری در ایران پیشینهای هزارانساله دارند که آشناترین نمونه آن در فرهنگ عامه، سوگ سیاوش است. سیاوش، شخصیت نجیب اساطیری شاهنامه، پس از مظلومانه کشته شدن، موجب شکلگیری آیینی به نام «سوگ سیاوش» یا «سیاووشان» شد که به عنوان نخستین سند ثبتشده سوگواری در ایران شناخته میشود. سوگواری سنتی در ایران عموماً شامل گریه، شیون و زاری بر مزار درگذشتگان به صورت جمعی است که همزمان نقش تسلیبخشی برای بازماندگان را ایفا میکند. این فرآیند به باورپذیری فقدان و بازگشت تدریجی زندگی به روال عادی کمک میکند.
مواجهه با یک سوگ غریب و بیسابقه
در وقایع تلخ و جانکاه دیماه ۱۴۰۴، جامعه با گونهای کاملاً متفاوت و بیسابقه از آیین سوگواری روبهرو شد. در این رخداد، دیگر خبری از حیرت و بهت اولیه نبود. بسیاری از بازماندگان به شیوهای غریب بر مزار عزیزان خود نه به سوگ، که به پایکوبی و دستافشانی پرداختند. گویی این داغ، ابدی و فراموشنشدنی است و التیامی برای آن متصور نیست. پدران، مادران و خانوادهها ضیافتی بر امیدها و آرزوهای پرپر شده برپا کردند و سوگوارهای به نام «سورِ سوگ» را به تماشا نشستند.
زخمی عمیق بر پیکره جامعه
تماشای این صحنههای دردآور برای شاهدان، به معنای واقعی کلمه جانکاه بود و زخمی عمیق بر جامعه نهاد. این تجربه تلخ و فراموشنشدنی، ذرهذره از وجود افراد کاست. در میان جملات تکرارشونده این روزها، یک عبارت بیش از همه برجسته است: «ما دیگر آدمهای پیش از دیماه نخواهیم شد». این شاید تنها جملهای باشد که با وجود تکرار بسیار، به کلیشه تبدیل نمیشود، زیرا واقعیتی گریزناپذیر را بیان میکند.
منبع: Sharghdaily
اخبار اجتماعی