سوخو ۵۷ در الجزایر؛ نخستین صادرات عملیاتی جنگنده نسل پنجم روسیه چه پیامی دارد؟
نکات کلیدی خبر
- انتشار تصاویر تأییدکننده حضور عملیاتی جنگنده رادارگریز سوخو ۵۷ در نیروی هوایی الجزایر.
- الجزایر به اولین دارنده سوخو ۵۷ در آفریقا، جهان عرب و میان کشورهای اکثریت مسلمان تبدیل شده است.
- مقامات روسی از تداوم علاقه مشتریان خارجی به جنگندههای پیشرفته این کشور خبر میدهند.
- هند مهمترین فرصت صادراتی آینده با مذاکرات پیشرفته برای تولید تحت لیسانس حداقل ۱۴۰ فروند ذکر شده است.
- تحریمهای غرب همچنان تهدیدی برای صادرات جنگندههای پیشرفته روسیه مانند سوخو ۳۵ و ۵۷ محسوب میشود.
نقطه عطف تاریخی در صادرات تسلیحات روسیه
همزمان با انتشار نخستین تصاویر حضور سوخو ۵۷ در نیروی هوایی الجزایر، مقامات صنایع دفاعی روسیه از تداوم علاقه مشتریان خارجی به پیشرفتهترین جنگندههای این کشور سخن میگویند؛ اتفاقی که میتواند موازنه بازار جهانی جنگندهها را وارد مرحلهای تازه کند.
صادرات جنگندههای پیشرفته، همیشه چیزی فراتر از یک معامله نظامی ساده بوده است. حالا روسیه با ثبت اولین صادرات عملیاتی سوخو ۵۷، تنها جنگنده رادارگریز فعال خود، نه تنها به یک نقطه عطف صنعتی رسیده، بلکه نشان داده هنوز بازیگری جدی در بازار جهانی هواگردهای رزمی محسوب میشود. در مرکز این تحول، نام الجزایر بیش از هر کشور دیگری به چشم میآید.
تأیید رسمی و جذابیت بازار
«الکساندر میخایف»، مدیرعامل شرکت روس آبارون اکسپورت، به تازگی اعلام کرده که جنگندههای سوخو ۵۷ و سوخو ۳۵ همچنان با استقبال قابل توجهی از سوی مشتریان بالقوه مواجهاند. به گفته او، آنچه بیش از همه توجه کشورها را جلب میکند، ترکیب فناوری پیشرفته با تجربه عملیاتی واقعی است؛ عاملی که در سالهای اخیر به یکی از مهمترین معیارهای بازار تسلیحات تبدیل شده است.
میخایف تاکید میکند که محصولات آزمودهشده در شرایط جنگی در صدر فهرست تقاضا قرار دارند و در کنار جنگندهها، طیفی گسترده از تانکها، سامانههای پدافندی و بالگردهای تهاجمی نیز مورد توجه شرکای خارجی هستند.
نخستین تصاویر و یک رکورد تاریخی
تقریبا همزمان با این اظهارات، دو ویدیو از منابع الجزایری منتشر شد که برای نخستین بار حضور عملیاتی سوخو ۵۷ در خدمت یک کشور خارجی را بهطور تصویری تایید میکرد. پیشتر، در نوامبر ۲۰۲۵ گزارش شده بود که دستکم دو فروند از این جنگنده نسل پنجم وارد خدمت نیروی هوایی الجزایر شدهاند؛ حالا این تصاویر، آن گزارشها را به واقعیتی غیرقابل انکار تبدیل کردهاند.
این فروش، از چند جهت تاریخی است؛ سوخو-۵۷ نخستین جنگنده نسل پنجمی است که خارج از ایالات متحده صادر میشود و الجزایر نیز به اولین دارنده چنین جنگندهای در آفریقا، جهان عرب و میان کشورهایی با اکثریت مسلمان بدل شده است.
جانشینی افسانهای و تقویت توان رزمی
بر اساس گمانهزنیها، سوخو ۵۷های الجزایری جایگزین رهگیرهای افسانهای MiG-۲۵PD شدهاند؛ هواپیماهایی که زمانی سریعترین جنگندههای عملیاتی جهان بودند. قابلیت پرواز کروز هایپرسونیک، برد بالای درگیری هوا به هوا و توانایی عمل در محیطهای به شدت محافظت شده، سوخو ۵۷ را به جانشینی طبیعی برای ماموریتهای پدافند هوایی دوربرد تبدیل کرده است.
حتی با تعداد محدود، سوخو ۵۷ میتواند نقش یک تقویتکننده توان رزمی یا Force Multiplier را ایفا کند. این جنگنده به پنج رادار AESA مجزا مجهز است که در بخشهای مختلف بدنه توزیع شدهاند و امکان رهگیری همزمان دهها هدف را فراهم میکنند؛ قابلیتی که بهمراتب فراتر از توان راداری سایر جنگندههای ناوگان الجزایر است.
در کنار آن، ترکیب رادارگریزی، جنگ الکترونیک پیشرفته و توان نفوذ در حریم هوایی متخاصم، به این کشور اجازه میدهد حتی با تعداد اندک برتری کیفی محسوسی ایجاد کند.
چشمانداز خرید و نقش سوخو ۳۵
اگرچه عدد رسمی خرید اولیه حدود ۱۴ فروند عنوان میشود، اما انتظار میرود که الجزایر در ادامه سفارشهای بیشتری برای جایگزینی بخشی از ناوگان سوخو ۳۰MKA و میگ ۲۹ خود ثبت کند. «وادیم بادخا»، مدیرعامل شرکت هواپیماسازی متحد روسیه تایید کرده که این جنگندهها وارد خدمت شدهاند و مشتری از عملکرد آنها رضایت دارد.
در کنار سوخو ۵۷، نباید نقش سوخو ۳۵ را در احیای صادرات نظامی روسیه نادیده گرفت. این جنگنده نسل چهار عاملی کلیدی در معکوس شدن روند نزولی صادرات تسلیحات روسیه پس از سال ۲۰۲۲ بوده است. تحویل ۱۸ فروند سوخو ۳۵ به الجزایر در اوایل ۲۰۲۵، بههمراه سفارشهای بزرگ ایران و اتیوپی، مجموع صادرات این مدل را به حدود ۹۶ فروند رسانده؛ رقمی که یک موفقیت کمسابقه برای این برنامه محسوب میشود.
تهدید تحریمها و فرصتهای آینده
با وجود این موفقیتها، آینده صادرات سوخو ۳۵ و حتی سوخو ۵۷ همچنان زیر سایه تهدید تحریمهای غرب قرار دارد. کشورهایی مانند مصر و اندونزی، علیرغم امضای قرارداد، به دلیل همین فشارها از خرید سوخو ۳۵ عقبنشینی کردند. با این حال، برخی کشورها در سالهای اخیر توانستهاند اقتصاد خود را تا حدی در برابر تحریمها مقاوم کنند؛ موضوعی که میتواند دایره مشتریان بالقوه را دوباره گسترش دهد.
در میان همه گزینهها، هند مهمترین فرصت صادراتی پیش روی سوخو ۵۷ محسوب میشود. مذاکرات برای تولید تحت لیسانس حداقل ۱۴۰ فروند از این جنگنده به مراحل فنی پیشرفتهای رسیده و حتی صحبت از توسعه یک نسخه بسیار سفارشیسازیشده مطرح است. موفقیت صادرات به الجزایر، بدون تردید جذابیت این گزینه را برای دهلینو افزایش داده است.
