زلزله بزرگ تهران؛ آیا پایتخت برای فاجعهای با تلفات چندصد هزار نفری آماده است؟
مروری کوتاه بر خبر
- تهران به دلیل تراکم جمعیت و بافت فرسوده، پرریسکترین نقطه ایران در برابر زلزله شناخته میشود.
- بر اساس شبیهسازیها، زلزلهای با بزرگای بیش از ۷ در تهران میتواند تلفاتی در حد چندصد هزار نفر داشته باشد.
- بحرانهای ثانویه مانند آتشسوزی و قطع آب و برق پس از زلزله، خطرناکتر از خود حادثه اولیه ارزیابی میشود.
- یک استاد زلزلهشناسی بر اجرای فوری یک برنامه ۵ ساله منسجم با بودجه کلان برای افزایش تابآوری تهران تأکید دارد.
هشدارهای جدی درباره پیامدهای یک زلزله بزرگ در تهران بار دیگر از سوی کارشناسان مطرح شده است. دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی، با تشریح سناریوهای محتمل، از تلفات انسانی بسیار بالا و آسیبپذیری گسترده زیرساختهای پایتخت سخن میگوید. او تأکید دارد که افزایش تابآوری تهران تنها با یک برنامه ضربالاجلی و دارای پشتوانه سیاسی و مالی ممکن است.
تهران؛ پرریسکترین نقطه ایران
بر اساس ارزیابیهای فعلی، تهران به دلیل مقیاس عظیم خسارات بالقوه، به عنوان در معرض خطرترین مکان ایران از نظر ریسک زلزله شناخته میشود. جمعیت روزانه بیش از ۱۳ میلیون نفر، تمرکز زیرساختهای حیاتی و وجود بافت فرسوده که ۱۰ تا ۲۰ درصد منطقه شهری را شامل میشود، از دلایل این ارزیابی هستند. تلفات بالقوه زلزلهای با بزرگای بیش از ۷.۰ به دلیل تراکم ساختمانی و دشواری دسترسی اضطراری در کوچههای باریک، میتواند به چندصد هزار نفر برسد.
از بم تا تهران؛ درسهایی از زلزلههای ویرانگر
زارع با اشاره به زلزله بم در سال ۱۳۸۲ که در بازه بزرگای ۶.۰ تا ۶.۹ قرار داشت، توضیح میدهد که به دلیل کانون کمژرفا (۸.۵ کیلومتر) و بناهای غیرتابآور، حدود یکسوم جمعیت شهر جان باختند. او هشدار میدهد برای زلزلههای بزرگتر از ۷، حتی ساختمانهای مدرن نیز آسیب میبینند و بحرانهای ثانویه مانند آتشسوزی ناشی از انفجار خطوط گاز — که اغلب خطرناکتر از خود زلزله هستند — میتوانند خسارتهای گستردهای ایجاد کنند.
نسخهای فوری برای افزایش تابآوری تهران
این استاد دانشگاه، مجموعهای از اولویتهای فوری را در یک برنامه ۵ ساله تشریح کرده است:
– **کاهش تلفات انسانی:** تشکیل ستاد فرماندهی واحد با اختیارات تام، تقویت سیستم هشدار سریع، و مقاومسازی فوری بیمارستانها و مراکز حیاتی.
– **مقاومسازی زیرساخت:** ایمنسازی خطوط آب، برق و ارتباطات و ایجاد شبکههای مستقل برای مدیریت بحران.
– **مدیریت ساختمانها:** ایجاد سامانه عمومی نقشه ریسک ساختمانها با رنگبندی قرمز، زرد و سبز و اجرای سیاستهای تشویقی و اجباری برای مقاومسازی.
– **توانمندسازی جامعه:** آموزش همگانی اجباری و سازماندهی تیمهای اولیه پاسخدهی در هر محله.
– **تأمین مالی:** ایجاد صندوق ویژه تابآوری تهران با منابع پایدار و نظارت مستمر بر پیشرفت برنامهها.
زارع تأکید میکند که در تهران “کارهای کوچک و پراکنده” فایدهای ندارد و تابآوری تنها با یک برنامه منسجم، متمرکز و با اراده سیاسی راسخ در بالاترین سطح ممکن است.
منبع: فرارو
اخبار اجتماعی