رمضان در ایران؛ آیینهای ماه خدا از اردبیل تا هرمزگان چگونه است؟

- نقش غذاهای سنتی مانند کوفته تبریزی، شله مشهدی و حلیم محلی در سفرههای افطار
- مراسم سحرخوانی، نقارهزنی و تعزیهخوانی در ایام ماه مبارک
ماه رمضان در ایران با آیینها و سنتهای متنوعی در گوشه و کنار کشور همراه است. این رسوم که ریشه در فرهنگ کهن مناطق مختلف دارد، از غذاهای محلی خاص تا مراسم معنوی و جمعی را در بر میگیرد و به ماه مبارک جلوهای منحصربهفرد میبخشد.
آیینهای رمضان در مناطق مختلف ایران
ماه رمضان در نقاط مختلف ایران با آداب و رسوم گوناگونی همراه است. این آیینها که از شمال تا جنوب و شرق تا غرب کشور دیده میشوند، بخشی از فرهنگ کهن این سرزمین هستند. در اردبیل رسم «قاباغا گتمخ» و در آذربایجان غربی آیین «قاباخلاما» برگزار میشود. آذربایجان شرقی نیز با غذاهایی مانند کوفته تبریزی، آش اوماج و شیرینی «زنجفیلی کوکه» شناخته میشود.
مراسم معنوی و سنتهای خاص
برخی استانها میزبان مراسم خاصی در این ماه هستند. در خراسان رضوی، نقارهزنی حرم امام رضا(ع) و پخت شله مشهدی و آش رشته رواج دارد. خراسان شمالی با طبلزنی و نماز «تراویج» همراه است. در کرمان مراسم «الله رمضانی» و در کرمانشاه آیین «سحرخوانی» برگزار میشود. سیستان و بلوچستان نیز با سحرخوانی به همراه دهل یا چاووشیخوانی فضایی معنوی ایجاد میکند.
سفرههای افطار و غذاهای محلی
غذاهای محلی در هر منطقه، رنگ و بوی خاصی به سفرههای افطار میدهند. در ایلام، حلیم محلی و نانهای سنتی سرو میشود. گیلان با غذاهایی مانند رشته خشکار و شامی، و مازندران با آش ساک و شیرآش شناخته میشود. در هرمزگان و قشم، مراسم ۹۰۰ ساله «علم شمشیری» برگزار شده و حلیم محلی و نذریهای خاص رواج دارد. همدان نیز با آیین «روزه قلاغی» و پخت کلوچه و آش رمضان همراه است.
سنتهای نمادین و کهن
برخی آیینها جنبه نمادین و تاریخی دارند. در زنجان، دوختن «کیسه برات» و در سمنان، آیین «حنابندان» پیش از رمضان از رسوم محبوب است. شیراز با رسم «کلوک اندازون»، ساوه با مراسم «الم ترانی» و لرستان با سنت «کاسمسا» در این ماه همراه هستند. در البرز نیز رسم «هَمچه کاسه» برای ایجاد همدلی انجام میشود. یزد با مراسم «روضه قنبر» و توزیع شله زرد و آش گندم به استقبال رمضان میرود.
منبع: Rokna
اخبار اجتماعی