دیدار زودهنگام نتانیاهو با ترامپ؛ آیا اسرائیل نگران توافق ایران و آمریکاست؟
مروری کوتاه بر خبر
- بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سفر خود به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ را به جلو انداخت.
- محور اصلی این دیدار، بررسی مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران در عمان عنوان شده است.
- اسرائیل فهرستی از خواستههای گسترده از جمله توقف کامل برنامه هستهای و موشکی ایران را به واشنگتن میبرد.
- یک دیپلمات پیشین ایران معتقد است سیاست آمریکا و اسرائیل در قبال ایران کاملاً یکسان نیست و ترامپ ممکن است تنها بر موضوع هستهای متمرکز باشد.
- تحلیلها حاکی از تلاش آمریکا برای مدیریت همزمان حفظ برتری دیپلماتیک بر ایران و پاسخ به نگرانیهای امنیتی اسرائیل است.
- احتمال برخورد نظامی، هرچند ضعیف، در حین مذاکرات به دلیل حضور نظامی دو طرف و امکان سوءمحاسبه کاملاً منتفی نیست.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سفری قریبالوقوع به واشنگتن دارد تا با دونالد ترامپ دیدار کند. این سفر دو هفته زودتر از برنامه اولیه انجام میشود. همزمان، مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران در عمان ادامه دارد. تحلیلگران این حرکت را نشانهای از تلاش آمریکا برای مدیریت دو فشار میدانند: حفظ مزیت دیپلماتیک در قبال ایران و پاسخگویی به نگرانیهای امنیتی متحدش، اسرائیل.
جزئیات سفر و خواستههای اسرائیل
دفتر نخستوزیر اسرائیل اعلام کرده محور اصلی دیدار نتانیاهو و ترامپ، بررسی مذاکرات آمریکا با ایران خواهد بود. این دفتر در بیانیهای ادعا کرده که نخستوزیر اسرائیل معتقد است تمامی مذاکرات باید شامل محدود کردن برد موشکهای بالستیک و پایان دادن به حمایت از گروههای موسوم به نیابتی در منطقه باشد. نتانیاهو فهرستی از خواستههای اسرائیل را به واشنگتن میبرد که شامل توقف کامل برنامه هستهای ایران، تعطیلی غنیسازی اورانیوم، خروج تمامی اورانیوم غنیشده از خاک ایران، بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی و بازرسیهای سرزده است. در حوزه موشکی نیز محدود کردن برد موشکهای ایران به ۳۰۰ کیلومتر و تضمین عدم حمایت از گروههای مقاومت از شروط اصلی عنوان شده است.
فضای مذاکرات و تنشهای منطقهای
مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران جمعه گذشته با حضور استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر در عمان برگزار شد. ترامپ این مذاکرات را «بسیار خوب» توصیف و از برنامهریزی برای دورهای بیشتر خبر داد. همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تأکید کرد در صورت حمله آمریکا، تهران واکنش نظامی نشان خواهد داد. در فضای منطقهای، بریتانیا شش فروند جنگنده F-35B را به قبرس اعزام کرده و ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» آمریکا نیز در منطقه حضور دارد که به گفته ناظران، پیام آمادگی نظامی غرب را نشان میدهد.
تحلیل یک دیپلمات پیشین ایرانی
کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران در نیویورک، در تحلیلی به چند دلیل احتمالی برای تعجیل نتانیاهو در سفر اشاره کرد. به گفته او، آمریکا برای اولین بار چهار محور غنیسازی، مواد غنیشده، برنامه موشکی و «گروههای منطقهای» را مطرح کرده، اما ترامپ شخصاً تنها بر موضوع هستهای تمرکز دارد که میتواند موجب نگرانی اسرائیل شده باشد. دلیل دوم نیاز شدید اسرائیل به همکاری آمریکا در صورت بروز رویارویی با موشکهای ایران است. دلیل سوم نیز این است که مذاکره لزوماً مانع درگیری نظامی نمیشود و احتمال برخورد، هرچند ضعیف، به دلیل حضور نیروهای دو طرف و امکان سوءمحاسبه یا خطا (مانند ادعای ساقط کردن پهپاد ایرانی در هفته گذشته) وجود دارد.
تفاوت سیاست آمریکا و اسرائیل
به باور احمدی، سیاست اسرائیل و آمریکا در قبال ایران کاملاً یکسان نیست. ترامپ عمدتاً به دنبال یک دستاورد مشخص در حوزه هستهای مانند توقف غنیسازی است تا آن را در تقابل با دولت اوباما و برجام به عنوان موفقیت داخلی مطرح کند. موضوعات منطقهای و موشکی ممکن است برای او اولویت شخصی نباشند و صرفاً به عنوان اهرم چانهزنی مطرح شده باشند. این رویکرد برای اسرائیل نگرانکننده است. از سوی دیگر، اسرائیل در افکار عمومی آمریکا، حتی در بین جمهوریخواهان زیر ۵۰ سال و پایگاه رأی «ماگا»، با انتقاد مواجه است و ترامپ نمیتواند این واقعیت را نادیده بگیرد.
سناریوهای پیشرو و احتمال درگیری نظامی
احمدی معتقد است اسرائیل بدون موافقت و همراهی کامل آمریکا نمیتواند دست به اقدام نظامی علیه ایران بزند، زیرا برای دفاع در برابر توان موشکی ایران به حمایت همهجانبه واشنگتن نیاز دارد. پرسش اصلی این است که آیا اسرائیل میتواند ترامپ را به سمت چنین تصمیمی سوق دهد یا خیر. با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای کنگره، وزن جریانهای منتقد مداخلهگری خارجی در پایگاه رأی ترامپ سنگینتر میشود و توازن قوا دیگر به طور کامل به نفع اسرائیل نیست. این امر محدودیتهای جدی برای گزینه نظامی ایجاد میکند.
منبع: fararu.com
اخبار سیاسی