بازار کار ایران در پاییز ۱۴۰۴؛ چرا همزمان بیکاری بالا رفته و مشارکت پایین آمده؟
مروری کوتاه بر خبر
- نرخ بیکاری جمعیت در سن کار در پاییز ۱۴۰۴ به ۷.۸ درصد رسید که ۰.۶ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است.
- نرخ مشارکت اقتصادی به ۴۰.۷ درصد کاهش یافته و حدود ۸۰۰ هزار نفر از جمعیت تازه وارد به سن کار، تمایلی به مشارکت اقتصادی نشان ندادهاند.
- تعداد شاغلان نسبت به پاییز ۱۴۰۳ حدود ۱۲۷ هزار نفر کاهش و تعداد بیکاران حدود ۱۴۲ هزار نفر افزایش یافته است.
- نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله به ۲۱.۵ درصد و در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال به ۱۵.۹ درصد رسیده است.
- بخش خدمات با سهم ۵۳.۲ درصدی، پیشتاز اشتغال است و همزمان ۳۷.۹ درصد شاغلان بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار میکنند.
مروری کوتاه بر تحولات بازار کار پاییز ۱۴۰۴
برآیند تحولات بازار کار ایران در پاییز ۱۴۰۴ نشاندهنده کوچکتر شدن این بازار و افزایش فشار بر نیروی کار است. در این فصل، نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر به ۷.۸ درصد رسید که به معنای جستوجوی کار توسط ۷.۸ درصد از جمعیت فعال است. این شاخص نسبت به پاییز ۱۴۰۳، ۰.۶ درصد افزایش یافته است. افزایش بیکاری در شرایطی رخ داده که نرخ مشارکت اقتصادی نیز کاهش یافته؛ موضوعی که فراتر از یک نوسان آماری ساده است.
نمای پاییزی بازار کار و خروج از چرخه فعالیت
طبق آمار مرکز آمار ایران، در پاییز امسال ۶۶ میلیون و ۲۵۰ هزار نفر در سن کار قرار داشتند که ۸۱۵ هزار نفر بیشتر از پاییز سال قبل است. از این جمعیت، تنها ۲۶ میلیون و ۹۵۰ هزار نفر (معادل ۴۰.۷ درصد) تمایل به فعالیت اقتصادی داشته و وارد بازار کار شدهاند. این تعداد فقط ۱۴ هزار و ۸۶۰ نفر بیشتر از سال قبل است، به این معنا که حدود ۸۰۰ هزار نفر از جمعیت تازهوارد، تمایلی برای مشارکت اقتصادی نداشتهاند.
از جمعیت فعال، حدود ۲۴ میلیون و ۸۵۷ هزار نفر شاغل شدهاند که ۱۲۶ هزار و ۸۱۸ نفر کمتر از پاییز سال قبل است. در مقابل، تعداد بیکاران به ۲ میلیون و ۹۳ هزار نفر رسیده که حدود ۱۴۲ هزار نفر بیش از فصل مشابه سال گذشته است.
فشار مضاعف بر جوانان و ترکیب بخشی اشتغال
شدت تحولات منفی در بازار کار در میان جوانان بیشتر مشهود است. نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در پاییز به ۲۱.۵ درصد رسیده که ۱.۳ درصد افزایش نسبت به سال قبل را نشان میدهد. در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال نیز نرخ بیکاری با ۱.۶ درصد افزایش، به ۱۵.۹ درصد رسیده است.
از نظر ترکیب بخشی اشتغال، بخش خدمات با سهم ۵۳.۲ درصدی پیشتاز است. پس از آن بخش صنعت با ۳۳.۲ درصد و کشاورزی با ۱۳.۶ درصد قرار دارند. این ساختار نشان میدهد بخشهای مولد اقتصاد با محدودیت در جذب نیروی کار مواجه هستند.
تناقض در کیفیت اشتغال: بین ناقص و اضافهکاری
بررسی ساعات کار، تصویری متناقض از کیفیت اشتغال ارائه میدهد. در پاییز ۱۴۰۴، حدود ۷.۹ درصد شاغلان به دلایل اقتصادی کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده و آماده انجام کار اضافی بودهاند (اشتغال ناقص). در نقطه مقابل، ۳۷.۹ درصد از شاغلان بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار کردهاند. این دوگانه نشاندهنده نبود تعادل در توزیع فرصتهای شغلی و کیفیت اشتغال است.
جمعبندی: بازار کار در نقطهای حساس
برآیند دادههای پاییز ۱۴۰۴ نشان میدهد بازار کار کشور در نقطهای حساس قرار گرفته است. افزایش همزمان نرخ بیکاری و کاهش مشارکت اقتصادی، افت تعداد شاغلان و رشد جمعیت غیرفعال، در کنار تشدید بیکاری جوانان، همگی از نیاز به بازنگری جدی در سیاستهای اشتغال حکایت دارد. اگرچه نرخ بیکاری ۷.۸ درصدی تکرقمی به نظر میرسد، اما خروج بخشی از جمعیت از بازار کار نشان میدهد چالش اصلی، بازگرداندن اعتماد و انگیزه به نیروی کار و ارتقای کیفیت فرصتهای شغلی است.
منبع: hamshahrionline.ir
اخبار اقتصادی