بازار اجاره مسکن در خواب زمستانی؛ چرا معاملات اسفند به کمترین حد رسیده است؟

بررسی‌های میدانی از بازار اجاره مسکن در ماه پایانی سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد این بازار در وضعیت رکود شدید یا به اصطلاح "خواب زمستانی" به سر می‌برد. تحرک خاصی در تغییرات سطح اجاره‌بها، میزان تقاضا و حجم معاملات گزارش نمی‌شود. چهار عامل کلیدی شامل روال فصلی بازار، پیشی گرفتن عرضه از تقاضا، تمایل طرفین به تمدید قراردادهای گذشته و کاهش توان مالی مستاجران در شرایط تورم بالا، دلیل اصلی این رکود عنوان شده‌اند.

عوامل موثر بر رکود بازار اجاره

کارشناسان و فعالان بازار، چهار عامل اصلی را برای رکود کنونی بازار اجاره برمی‌شمارند. اولین عامل، **روال فصلی بازار** است. اسفندماه امسال نیز مانند سال‌های گذشته، زمانی است که حجم معاملات اجاره به کمترین حد خود می‌رسد. فصل اوج جابه‌جایی مستاجران عمدتاً از اواسط اردیبهشت آغاز و در تابستان به اوج می‌رسد.

عامل دوم، **سبقت عرضه به تقاضا** است. بررسی‌ها در تهران و سایر کلانشهرها نشان می‌دهد تعداد واحدهای عرضه شده برای اجاره، از تقاضای موجود بیشتر شده است. بخشی از این عرضه مربوط به افرادی است که برای تأمین بخشی از هزینه خرید مسکن، واحد خود را به بازار اجاره آورده‌اند.

سومین عامل، **تمایل دوجانبه مستاجران و موجران برای تمدید قرارداد** است. در اسفند ۱۴۰۴، بخش قابل توجهی از طرفین، تمدید قرارداد سال گذشته را به جابه‌جایی ترجیح داده‌اند.

تأثیر تورم و کاهش توان مالی خانوارها

چهارمین و مهم‌ترین عامل، **کاهش توان اقتصادی خانوارها** در شرایط تورم بالاست. شکاف بین درآمد واقعی و هزینه‌های ضروری، توان پرداخت مستاجران را تحت تأثیر قرار داده است. آمار رسمی گواه این فشار است: رشد شاخص اجاره مسکن در دی‌ماه ۱۴۰۴ به سطح ۳۲.۷ درصد رسید که کمترین نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه این شاخص از نیمه دوم سال ۱۴۰۱ تاکنون بوده است. همچنین تورم سالانه شاخص اجاره در دی‌ماه ۳۵.۲ درصد اعلام شده که کمترین میزان در ۳۱ ماه اخیر است. این ارقام اگرچه هنوز عدد بالایی است، اما روند کاهشی آن نشان از تحت فشار بودن شدید تقاضا دارد.

منبع: Ettelaat