انتظار برای تصمیم ترامپ؛ دیپلماسی و تهدید نظامی در پرونده هسته‌ای ایران

فضای دوگانه؛ دیپلماسی در سایه تهدید

همزمان با انتظار برای پیشنهاد نهایی ایران، پرونده هسته‌ای در فضایی دوگانه از دیپلماسی و تهدید نظامی قرار دارد. مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند در انتظار دریافت یک پیشنهاد «بسیار مفصل» از تهران هستند که بتواند بدبینان در واشنگتن و منطقه را قانع کند. باراک راوید، گزارشگر آکسیوس، از قول یک مقام ارشد آمریکایی نقل کرده که دولت ترامپ آماده است پیشنهاد «غنی‌سازی نمادین» ایران را بررسی کند، مشروط بر آنکه هیچ مسیری به سوی ساخت بمب باقی نگذارد. با این حال، گزینه‌های نظامی نیز همزمان به رئیس‌جمهور آمریکا ارائه شده‌اند.

زمان‌بندی فشرده و اهرم فشار

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تأکید کرده پیشنهاد ایران طی دو یا سه روز آینده نهایی خواهد شد. در مقابل، مقامات آمریکایی و اسرائیلی به آکسیوس گفته‌اند ترامم ممکن است همین آخر هفته دستور اقدام دهد. برخی مشاوران به ترامپ توصیه کرده‌اند صبور باشد، چرا که با گذشت زمان و افزایش استقرار نظامی آمریکا در منطقه، اهرم فشار او بیشتر می‌شود. با این حال، حتی نزدیکان ترامپ نیز اذعان دارند که هیچ‌کس از تصمیم نهایی یا زمان اجرای آن اطلاعی ندارد.

حق غنی‌سازی؛ خط قرمز تهران

مواضع علنی دو طرف درباره حق غنی‌سازی ایران ظاهراً ناسازگار است. ترامپ بارها گفته نمی‌خواهد ایران توانایی غنی‌سازی داشته باشد، در حالی که تهران صراحتاً اعلام کرده از این حق صرف‌نظر نخواهد کرد. عراقچی در گفت‌وگو با مورنینگ جو تأکید کرد که موضوع گفت‌وگو، چگونگی اطمینان از صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران «برای همیشه» است. او گفت ایران در ازای کاهش تحریم‌ها، اقدامات اعتمادساز انجام خواهد داد. یک مقام ارشد آمریکایی نیز گفته اگر پیشنهاد ایران شامل «غنی‌سازی محدود و نمادین» باشد و تهدیدی ایجاد نکند، آمریکا آن را بررسی خواهد کرد.

نقش نتانیاهو و نگرانی‌های منطقه‌ای

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بر حمله به ایران پافشاری می‌کند. با این حال، مقامات نظامی اسرائیل به او هشدار داده‌اند که این موضع، خطر حملات تلافی‌جویانه را افزایش داده و اسرائیل را به عنوان محرک جنگی بی‌معنا معرفی می‌کند. برای بسیاری از ناظران، این وضعیت یادآور تحرکات منتهی به جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ است. یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل هشدار داده که حمله آمریکا می‌تواند «نظم خاورمیانه را از نو بنا کند». در همین حال، آینده سیاسی نتانیاهو که پس از حمله حماس متزلزل شده، می‌تواند با یک حمله آمریکایی احیا شود.

مسیر پیش رو؛ توافق یا رویارویی؟

منابع آگاه از مذاکرات می‌گویند میانجی‌های عمانی و قطری بر لزوم دستیابی به توافقی «برد-برد» تأکید کرده‌اند که برای دو طرف و همچنین کشورهای خلیج فارس و اسرائیل قابل‌قبول باشد. عراقچی نیز بر همین موضوع تأکید کرده است. در حالی که منطقه خود را برای جنگ آماده می‌کند، یک مقام آمریکایی گفته واشنگتن منتظر پیشنهاد ایران خواهد ماند. ادامه اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای و موشکی ایران، همزمان با اعزام نیروهای آمریکایی به منطقه، دیپلماسی شکننده را در سایه تهدید جنگ قرار داده است. ترامپ گفته جهان ظرف ۱۰ روز خواهد دانست «چه اتفاقی در حال رخ دادن است»؛ جمله‌ای که ابهام را بیش از پیش افزایش داده است.

منبع: Eghtesadnews

اخبار سیاسی