آیا نهجالبلاغه کتابی معتبر است؟ پاسخ آیتالله استادی به شبهات

- نقد روش «شیخ محمد عبده» در تغییر یا تکذیب بخشهای ناسازگار با عقاید اهلسنت.
مروری بر جلسه نهجالبلاغهپژوهی
مراسم افتتاحیه سلسله جلسات «نهجالبلاغهپژوهی» با حضور پژوهشگران و علاقهمندان به کلام امیرالمؤمنین(ع) و با سخنرانی آیتالله رضا استادی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، برگزار شد. این جلسه با هدف تبیین مبانی پژوهش در نهجالبلاغه تدارک دیده شده بود.
تصحیح تصور تاریخی درباره گردآورنده
آیتالله استادی در بخشی از سخنان خود به اصلاح یک تصور اشتباه تاریخی پرداخت. وی تأکید کرد برخلاف تصور عموم که سید رضی را تنها یک شاعر و ادیب میدانند، او یک فقیه برجسته و مفسر بزرگ قرآن بوده است. این ادعا با اشاره به اساتید فقهی سید رضی، فتاوای او و تألیف تفسیر دهجلدی قرآن کریم توسط وی پشتیبانی شد.
رد شبهات انتساب کتاب
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با استناد به شواهد تاریخی، شبهات مطرح شده توسط برخی مبنی بر عدم استناد نهجالبلاغه به سید رضی را رد کرد. وی وجود نسخههای دستنویس به خط خود سید رضی تا چندین قرن پس از وفات او، که مورد رویت بزرگانی مانند ابن ابیالحدید قرار گرفته بود، را دلیل محکمی بر این انتساب دانست.
پاسخ به شبهه «مرسل بودن» روایات
در پاسخ به شبهه «مرسل بودن» یا عدم ذکر سلسله اسناد روایات نهجالبلاغه، آیتالله استادی توضیح داد که سید رضی به دلیل رویکرد ادبی خود اسناد را حذف کرده است. با این حال، علمای بعدی با نگارش مستدرکات، اسناد تمامی خطبهها و نامهها را استخراج کردهاند.
نقد شروح اهل سنت
وی در ادامه به بررسی دو شرح مشهور اهل سنت بر نهجالبلاغه پرداخت. آیتالله استادی ضمن تقدیر از زحمات «شیخ محمد عبده» در معرفی نهجالبلاغه به جهان عرب، نقدهای جدی به روش او وارد دانست. به گفته وی، عبده هرجا کلام امیرالمؤمنین(ع) با عقاید اهلسنت سازگار نبوده، آن را تغییر داده یا ساختگی خوانده است. همچنین شرح ۲۰ جلدی «ابن ابیالحدید معتزلی» از لحاظ ادبی و تاریخی بسیار غنی اما از نظر کلامی و عقیدتی دارای انحرافات و تعصبات شدید ارزیابی شد که نیازمند مطالعه نقادانه است.
جایگاه کلام امام علی(ع)
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در پایان با استناد به کلمات بزرگانی چون ملاصدرا، بر جایگاه رفیع کلام منسوب به حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه تأکید کرد. وی گفت این کلام در اوج فصاحت و بلاغت بوده و یک پله پایینتر از کلام خالق و بالاتر از کلام مخلوق است.
منبع: Mashreghnews
اخبار اجتماعی