آیا مذاکرات پنجشنبه ژنو آخرین فرصت برای جلوگیری از جنگ است؟
- مقامات آمریکایی هشدار دادهاند در صورت شکست مذاکرات، اقدام نظامی گسترده در دستور کار است.
- نیویورکتایمز از پیشنهاد «غنیسازی بسیار محدود» توسط مدیرکل آژانس انرژی اتمی خبر داده است.
- کارشناسان درباره احتمال موفقیت مذاکرات و خطر تشدید درگیری ابراز نگرانی کردهاند.
مروری بر آخرین تحولات
فضای سیاست خارجی ایران از روز یکشنبه شاهد دو تحول مهم بوده است: تعیین ضربالاجل از سوی ایالات متحده برای دریافت بسته پیشنهادی تهران و اعلام دیدار آتی میان عباس عراقچی و استیو ویتکاف در ژنو. این همزمانی نشاندهنده ورود پرونده به فازی حساس است که در آن هم گزینه توافق و هم احتمال تشدید فشارها به طور موازی وجود دارد.
ضربالاجل آمریکا و شرط مذاکره
بر اساس گزارش اکسیوس، یک مقام ارشد آمریکایی اعلام کرده است مذاکرهکنندگان ایالات متحده آمادهاند در صورت دریافت یک پیشنهاد مکتوب، دقیق و قابل بررسی از سوی ایران طی ۴۸ ساعت، دور تازهای از مذاکرات را روز جمعه در ژنو برگزار کنند. به گفته این مقام، این تلاش دیپلماتیک احتمالاً آخرین فرصت دونالد ترامپ برای حلوفصل پرونده از مسیر مذاکره است و در صورت شکست، گزینه اقدام نظامی گسترده و مشترک با اسرائیل به طور جدی در دستور کار قرار خواهد گرفت.
مواضع و آمادگی ایران
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که پیشنویس پیشنهاد ایران در حال آمادهسازی است و پس از تأیید مقامات عالیرتبه در تهران، به طرف آمریکایی تحویل داده خواهد شد. او تأکید کرده که مذاکرات هستهای تنها از مسیر دیپلماسی به نتیجه میرسد و استقرار نظامی تأثیری بر مواضع تهران نخواهد داشت. عراقچی همچنین احتمال دیدار با استیو ویتکاف در روز پنجشنبه در ژنو را تأیید کرده است.
تکذیب گمانهزنیها و تأکید بر دیپلماسی
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در یک نشست خبری گمانهزنیهای رسانهای درباره جزئیات مذاکرات را تأیید نکرد و گفت بررسی و تصمیمگیری صرفاً در چارچوب اتاق مذاکره انجام میگیرد. او موضوع «توافق موقت» را رد کرد و گفت ایران در مرحله نهاییسازی دیدگاههای خود قرار دارد و امیدوار است دور دیگری از گفتوگوها ظرف دو سه روز آینده برگزار شود.
پیشنهاد جدید و سناریوهای نظامی
نیویورکتایمز در گزارشی مدعی شد پیشنهادی از سوی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در حال بررسی است که بر اساس آن به ایران اجازه داده میشود غنیسازی بسیار محدود و صرفاً برای مصارف پژوهشی و پزشکی انجام دهد. این گزارش همچنین به بررسی گزینههای نظامی آمریکا در صورت شکست مذاکرات اشاره کرده و از بزرگترین آرایش نظامی آمریکا در منطقه طی بیش از دو دهه گذشته خبر داده است.
تحلیل کارشناسان: از بدبینی تا احتیاط
محسن جلیلوند، استاد روابط بینالملل، با اشاره به فاصله زیاد مواضع دو طرف، احتمال قانعکردن ترامپ را بسیار پایین و جنگ را محتمل میداند. در مقابل، عسگر قهرمانپور، تحلیلگر حوزه بینالملل، نگاه خوشبینانهتری دارد و معتقد است بسته پیشنهادی سهلایه ایران میتواند شکافها را کاهش دهد، اما موفقیت آن منوط به اراده دو طرف برای تمرکز بر دیپلماسی هستهای است. هر دو کارشناس بر حساسیت لحظه فعلی و تعیینکننده بودن دیدار ژنو تأکید کردهاند.
منبع: Sharghdaily
اخبار سیاسی