آیا قند و شیر واقعاً باعث تشدید آکنه می‌شوند؟

بر اساس اعلام دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت و نقل از ایسنا، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف خوراکی‌های شیرین ممکن است آکنه را افزایش دهد. یک مطالعه گسترده روی بیش از ۲۴ هزار نفر نیز ارتباط بین غذاهای پرقند و پرچرب و همچنین شیر گاو با آکنه را تایید کرده است. با این حال، مکانیسم این رابطه به طور قطعی مشخص نیست و عوامل بسیار دیگری نیز در بروز آکنه دخیل هستند.

ارتباط رژیم غذایی و آکنه؛ شواهد و تردیدها

نتایج یک مطالعه که بیش از ۲۴هزار نفر را مورد بررسی قرار داده، نشان می‌دهد که غذاهای پرقند و پرچرب با آکنه ارتباط دارند؛ همچنین مصرف شیر گاو با آکنه مرتبط بود. این ارتباط حتی پس از تعدیل عواملی مانند وضعیت اجتماعی-اقتصادی و میزان کالری دریافتی روزانه که می‌توانستند نتایج را تحت تأثیر قرار دهند، همچنان وجود داشت.

با این حال، آکادمی پوست آمریکا (AAD) اشاره می‌کند که تمام مطالعات درباره رژیم غذایی و آکنه به یک نتیجه نرسیده‌اند. همچنین، وجود یک ارتباط در پژوهش‌ها لزوما به این معنا نیست که قند به‌طور مستقیم باعث ایجاد آکنه می‌شود.

نظریه‌های علمی درباره مکانیسم تاثیر قند

دانشمندان هنوز به‌طور قطعی از رابطه بین قند و آکنه مطمئن نیستند، اما چند نظریه در این زمینه وجود دارد. یکی از نظریه‌ها این است که غذاها و نوشیدنی‌های شیرین باعث افزایش قند خون می‌شوند که این موضوع می‌تواند منجر به التهاب و افزایش تولید چربی پوست (سبوم) شود.

قند خون بالا همچنین باعث افزایش فاکتور رشد شبه‌انسولینی نوع یک “IGF-۱” می‌شود که در رشد بافت‌ها نقش دارد. سطوح بالاتر IGF-۱ ممکن است میزان تولید چربی پوست را افزایش دهد.

نظریه دیگر این است که رژیم غذایی پرقند باعث افزایش سطح آندروژن‌ها می‌شود. آندروژن‌ها گروهی از هورمون‌ها هستند که تستوسترون نیز جزو آن‌هاست و افزایش بیش از حد آن‌ها می‌تواند در بروز آکنه نقش داشته باشد.

سایر عوامل موثر در ایجاد آکنه

اگرچه قند ممکن است در برخی افراد باعث تشدید آکنه شود، اما برای همه یک عامل قطعی نیست. عوامل زیادی مانند «مرحله زندگی»، «چرخه قاعدگی»، «محصولات پوستی»، «بیماری‌ها»، «برخی داروها» و «سیگار کشیدن» می‌توانند در ایجاد آکنه نقش داشته باشند.

بروز آکنه در دوران بلوغ شایع است. آکنه ممکن است در دوران بارداری، پس از زایمان یا یائسگی نیز ظاهر شود. برخی محصولات مراقبت از پوست یا لوازم آرایشی در صورت داشتن ترکیبات مسدودکننده منافذ می‌توانند باعث آکنه شوند.

برخی بیماری‌ها نیز به دلیل تأثیر بر هورمون‌ها می‌توانند باعث آکنه شوند؛ برای مثال، آکنه می‌تواند یکی از علائم سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) باشد. برخی داروها مانند استروئیدها، لیتیوم یا داروهای ضد صرع نیز می‌توانند آکنه ایجاد کنند.

چگونه نقش قند را تشخیص دهیم؟

هیچ آزمایش مشخصی برای تشخیص آکنه مرتبط با مصرف قند وجود ندارد. با این حال، اگر آکنه تنها علامت فرد باشد، ممکن است بتوان با ثبت روزانه علائم تشخیص داد که آیا قند نقشی دارد یا نه. اگر به‌طور مداوم پس از مصرف غذاهای پرقند، جوش‌های جدید ظاهر شوند، این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده یک ارتباط باشد.

با این حال، ثبت دقیق غذاها برای همه افراد مناسب نیست. برخی افراد با سابقه اختلالات خوردن به‌صورت تجربی گزارش کرده‌اند که پیگیری رژیم غذایی یا مصرف قند باعث ایجاد افکار آزاردهنده درباره غذا، وزن یا ظاهرشان می‌شود.

راهکارهای احتمالی و زمان مراجعه به پزشک

اگر فردی شک دارد که آکنه‌اش به مصرف قند مرتبط است و پزشک نیز علت زمینه‌ای دیگری پیدا نکرده، می‌تواند با ایجاد تغییرات کوچک در الگوی غذایی این موضوع را بررسی کند. این کار شامل کاهش مصرف قندهای افزوده مانند شکر سفید، شکر قهوه‌ای، دکستروز و شربت ذرت می‌شود.

این قندها در بسیاری از موادغذایی مانند نوشابه‌ها، قهوه‌های شیرین‌شده، چای سرد، دسرها، ماست‌ها و محصولات پخته‌شده یافت می‌شود. جایگزین‌هایی مانند نوشابه بدون قند، قهوه تلخ، چای سیاه یا سبز بدون شکر، آب طعم‌دار و ماست طبیعی پیشنهاد می‌شود.

اگر روش‌های مراقبت شخصی و خانگی به بهبود آکنه کمک نکنند، صحبت با پزشک ضروری است. این امر به ویژه در صورت مشاهده جوش‌های عمیق، بزرگ و دردناک، علائم عفونت، تغییرات وزن بدون علت، رشد غیرطبیعی مو یا نامنظم شدن قاعدگی اهمیت دارد.

منبع: isna.ir

سلامت