آیا شیرینی و قند واقعاً باعث جوش صورت میشود؟
مروری کوتاه بر خبر
- برخی مطالعات مصرف غذاهای پرقند، پرچرب و شیر گاو را با افزایش آکنه مرتبط میدانند.
- مکانیسم احتمالی شامل افزایش قند خون، التهاب و تولید چربی پوست است.
- عوامل دیگری مانند تغییرات هورمونی، محصولات پوستی، بیماریها و داروها نیز در آکنه نقش دارند.
- هیچ آزمایش قطعی برای تشخیص آکنه ناشی از قند وجود ندارد، اما ثبت روزانه علائم میتواند کمککننده باشد.
- کاهش مصرف قندهای افزوده یکی از راههای بررسی تأثیر قند بر آکنه است.
- در صورت شدید بودن آکنه یا همراهی با علائم هشداردهنده، مراجعه به پزشک ضروری است.
بر اساس گزارش دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، برخی شواهد حاکی از آن است که مصرف خوراکیهای شیرین ممکن است آکنه را تشدید کند. یک مطالعه گسترده روی بیش از ۲۴ هزار نفر ارتباط بین غذاهای پرقند و پرچرب و همچنین شیر گاو با بروز آکنه را نشان داده است. با این حال، آکادمی پوست آمریکا تأکید میکند که نتایج تمام تحقیقات در این زمینه یکسان نیست و رابطه مستقیم قند و آکنه هنوز به طور قطعی اثبات نشده است.
نظریههای احتمالی ارتباط قند و آکنه
دانشمندان چند نظریه را برای توضیح این ارتباط احتمالی مطرح میکنند. یکی از نظریهها اشاره دارد که غذاهای شیرین سطح قند خون را به سرعت افزایش میدهند که میتواند منجر به التهاب و افزایش تولید چربی پوست (سبوم) شود. هر دوی این عوامل با آکنه مرتبط هستند. نظریه دیگر بر افزایش فاکتور رشد شبهانسولینی نوع یک (IGF-۱) در اثر قند خون بالا تمرکز دارد که ممکن است تولید چربی پوست را بیشتر کند و منافذ را ببندد. همچنین، رژیم غذایی پرقند میتواند سطح هورمونهای آندروژن را افزایش دهد که در بروز آکنه نقش دارند.
عوامل دیگر مؤثر در ایجاد آکنه
اگرچه قند ممکن است یک عامل تأثیرگذار باشد، اما قطعی و جهانی نیست. عوامل متعدد دیگری نیز میتوانند در ایجاد آکنه دخیل باشند. این عوامل شامل تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، بارداری، یائسگی و چرخه قاعدگی، استفاده از محصولات پوستی یا آرایشی مسدودکننده منافذ، برخی بیماریها مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، مصرف داروهایی مثل استروئیدها یا لیتیوم و همچنین استعمال سیگار هستند. زمینه ژنتیکی نیز در استعداد به آکنه مؤثر است.
چگونه متوجه شویم که قند مقصر است؟
هیچ آزمایش پزشکی مشخصی برای تشخیص آکنه ناشی از مصرف قند وجود ندارد. با این حال، اگر آکنه فرد شدید نباشد و علت دیگری برای آن پیدا نشود، میتوان با ثبت روزانه علائم، الگوی غذایی، سطح استرس، خواب و چرخههای هورمونی به ارتباط احتمالی پی برد. اگر به طور مداوم پس از خوردن غذاهای پرقند، جوشهای جدید ظاهر شوند، ممکن است بین آنها ارتباطی وجود داشته باشد. لازم به ذکر است که ثبت دقیق غذاها برای همه افراد، به ویژه کسانی با سابقه اختلالات خوردن، مناسب نیست و در این موارد مشورت با پزشک ضروری است.
راهکارهای احتمالی برای مدیریت آکنه مرتبط با قند
اگر فردی به ارتباط آکنه خود با قند مشکوک است و پزشک علت زمینهای دیگری تشخیص نداده، میتواند با ایجاد تغییرات کوچک در رژیم غذایی این موضوع را بررسی کند. یک راه ساده، کاهش مصرف قندهای افزوده است. این قندها که شامل شکر سفید، شکر قهوهای، دکستروز و شربت ذرت میشوند، در نوشابهها، قهوههای شیرین، دسرها، ماستهای طعمدار و محصولات پختهشده یافت میشوند. جایگزینهایی مانند نوشیدنیهای بدون قند، قهوه تلخ، چای بدون شکر، آب طعمدار طبیعی و ماست ساده میتوانند کمککننده باشند. استفاده از شیرینکنندههای طبیعی مانند استویا یا میوهها نیز گزینه دیگری است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
آکنه میتواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی و سلامت روان داشته باشد و گاهی نشانه یک بیماری زمینهای است. اگر روشهای مراقبت شخصی مؤثر نباشند، مراجعه به پزشک برای دریافت راهنمایی درمانی توصیه میشود. در صورت مشاهده علائم هشداردهنده مانند جوشهای عمیق، بزرگ و دردناک، علائم عفونت (تورم یا ترشح چرک)، تغییرات وزن بدون دلیل، رشد یا ریزش غیرطبیعی مو، یا نامنظمی قاعدگی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
منبع: رکنا
سلامت