آیا اروپا میتواند بدون چتر هستهای آمریکا در برابر روسیه بایستد؟
مروری کوتاه بر خبر
- اروپا برای نخستین بار پس از جنگ سرد در حال گفتوگو برای توسعه بازدارندگی هستهای مستقل است.
- فرانسه و بریتانیا تنها کشورهای دارای سلاح اتمی در اروپا هستند و بحث گسترش چتر امنیتی آنها مطرح است.
- هزینههای سرسامآور و چالشهای سیاسی، توسعه زرادخانه هستهای پاناروپایی را دشوار میکند.
- نگرانی از عدم تعهد بلندمدت آمریکا پس از وقفه کوتاه در اشتراک اطلاعات با اوکراین در مارس ۲۰۲۵ تشدید شده است.
اروپا در پی کاهش اتکا به چتر امنیتی هستهای آمریکا، برای نخستین بار پس از جنگ سرد، گفتوگوهای محرمانهای را درباره توسعه بازدارندگی هستهای مستقل آغاز کرده است. این حرکت پس از وقفه کوتاه واشنگتن در اشتراک اطلاعات با اوکراین در مارس ۲۰۲۵ و احساس بیاعتمادی شکل گرفته است. فرانسه و بریتانیا به عنوان تنها قدرتهای اتمی قاره، در کانون این بحثها قرار دارند.
تلاش برای یافتن «پلن بی» امنیتی
به گزارش بلومبرگ، اروپا با این واقعیت جدید روبرو شده که واشنگتن ممکن است دیگر شریکی قابل اعتماد نباشد. این نگرانی پس از آن تشدید شد که آمریکا به مدت چند روز در مارس ۲۰۲۵ از ارائه گزارشهای اطلاعاتی میدان نبرد به اوکراین خودداری کرد و نیروهای کییف متحمل شکستهای قاطعی شدند. در پاسخ، پایتختهای اروپایی به صورت دوجانبه و سهجانبه و عمدتاً توسط مقامات نظامی عالیرتبه، گفتوگوهای محرمانهای را آغاز کردهاند.
نقش محوری فرانسه و بریتانیا
در حال حاضر تنها بریتانیا و فرانسه در اروپا دارای سلاح اتمی هستند و روی هم حدود ۴۰۰ کلاهک هستهای مستقر دارند. انتظار میرود امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، در سخنرانی ماه جاری میلادی، پیشنهاد ارائه بازدارندگی هستهای به دیگر کشورهای اروپایی را مطرح کند. بریتانیا نیز از سال ۱۹۶۲ بازدارندگی هستهای خود را به دفاع از ناتو اختصاص داده است. این دو کشور در حال مذاکره برای هماهنگی بهتر نیروهای هستهای خود هستند.
چالشهای بزرگ پیش رو
کارشناسان توسعه یک چتر هستهای پاناروپایی را با چالشهای عمدهای مواجه میدانند. **هزینههای گزاف** نخستین مانع است؛ فرانسه و بریتانیا سالانه حدود ۱۲ میلیارد دلار برای نگهداری زرادخانه خود هزینه میکنند. **وابستگی فناوری** نیز مشکلساز است؛ برای مثال، موشکهای هستهای بریتانیا توسط شرکت آمریکایی لاکهید مارتین ساخته میشوند. همچنین **تردید در تعهد بلندمدت** سیاسی وجود دارد، به ویژه با توجه به انتخابات ریاستجمهوری آینده فرانسه و مخالفتهایی مانند مارین لو پن با اشتراکگذاری بازدارندگی هستهای.
پاول پوودیگ، محقق ارشد موسسه تحقیقات خلع سلاح سازمان ملل متحد، با اشاره به یک سناریوی فرضی گفت: «تصور کنید روسیه به استونی حمله کند… آیا [فرانسه] تمایل دارد با وضعیتی روبهرو شود که روسیه در پاسخ، آسیب قابل توجهی به آن وارد کند؟»
گزینههای جایگزین و آینده مبهم
به گفته تحلیلگران، بهترین اقدام کنونی اروپا ممکن است توسعه زرادخانه سلاحهای غیرهستهای پیشرفته باشد که قادر به تهدید اهداف ارزشمند در داخل روسیه است. گزینههای عملیتر دیگر شامل استقرار جتهای جنگنده با قابلیت هستهای فرانسه در کشورهای همپیمان، یا افزایش هماهنگی با گروه برنامهریزی هستهای ناتو است.
بارت دی ویور، نخستوزیر بلژیک، در این باره گفت: «اگر درباره سلاحهای هستهای صحبت میکنید، پس در مورد صرف هزینه زیاد صحبت میکنید.» از سوی دیگر، ناتو و آمریکا بر تعهد خود به اتحاد تأکید دارند. یک مقام وزارت دفاع آمریکا گفته است که ایالات متحده همچنان به گسترش بازدارندگی هستهای به متحدان خود ادامه میدهد.
منبع: ecoiran.com
اخبار سیاسی