آیا آیروژل ایرانی می‌تواند فساد گوشت را تشخیص دهد؟

پژوهشگران ایرانی در دانشگاه ارومیه موفق به طراحی و تولید آیروژل هوشمندی شده‌اند که قابلیت تغییر رنگ برای شناسایی فساد مواد غذایی، به ویژه گوشت، را دارد. این فناوری نوظهور در حوزه بسته‌بندی هوشمند قرار می‌گیرد.

آیروژل چیست و چه کاربردی دارد؟

آیروژل نوعی ژل است که بخش مایع آن با گاز جایگزین شده و ساختار سه‌بعدی آن حفظ می‌شود. نتیجه، ماده‌ای جامد با چگالی بسیار پایین است که بیش از ۹۵ درصد حجم آن را هوا تشکیل می‌دهد. سبکی فوق‌العاده، تخلخل بالا و رسانایی حرارتی بسیار کم، آن را به یکی از بهترین عایق‌های حرارتی جهان تبدیل کرده است. این فناوری حتی در مأموریت‌های فضایی ناسا نیز استفاده شده است.

جایگاه ایران در تولید آیروژل

در سال‌های اخیر، ایران به جمع کشورهای فعال در حوزه تولید و توسعه آیروژل پیوسته و دانش فنی تولید نانوآیروژل‌های سیلیکایی را بومی‌سازی کرده است. این مواد عمدتاً در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی و ساختمان به عنوان عایق‌های پیشرفته استفاده می‌شوند. برخی گزارش‌های صنعتی نشان می‌دهد ایران در میان تعداد محدودی از کشورهای دارای فناوری تولید صنعتی آیروژل قرار گرفته است.

نحوه تشخیص فساد گوشت با آیروژل

در فرآیند فساد گوشت، ترکیباتی مانند آمونیاک و سایر مواد فرار نیتروژنی تولید می‌شود که pH را افزایش می‌دهد. پژوهشگران دانشگاه ارومیه با ترکیب آیروژل و مواد حساس به pH یا رنگدانه‌های طبیعی، نشانگرهایی طراحی کرده‌اند که در صورت افزایش این گازها تغییر رنگ می‌دهند. قطعه‌ای کوچک از این آیروژل هوشمند داخل بسته قرار می‌گیرد و با نفوذ گازهای ناشی از رشد میکروبی در ساختار متخلخل آن، رنگ نشانگر تغییر می‌کند. این تغییر رنگ هشداری بصری برای مصرف‌کننده است تا بدون باز کردن بسته‌بندی، از وضعیت تازگی گوشت مطلع شود.

آینده و ظرفیت‌های توسعه

کارشناسان معتقدند توسعه کاربردهای زیستی آیروژل می‌تواند تحول بزرگی در صنعت غذا ایجاد کند. با این حال، کاربردهای پیشرفته‌تر مانند استفاده در صنایع زیستی و غذایی هنوز در مرحله تحقیقاتی و دانشگاهی قرار دارد و نیازمند سرمایه‌گذاری و توسعه بیشتر است. مزیت این روش در سادگی، هزینه پایین و امکان استفاده گسترده در صنعت بسته‌بندی عنوان شده است.

منبع: hamshahrionline.ir

اخبار علم و فناوری